Demir tavalar bana göre en dayanıklı mutfak araçları arasında yer alıyor. Ama birkaç gün kullanmadığınızda, nem basıyor ve paslanma başlıyor. Özellikle yeni satın aldığınız bir demir tavada ilk defa pas görmek, insanı hemen tedirgin ediyor. "Tava bozuldu mu?" diye soruyorsunuz. Merak etmeyin, bu tamamıyla geri döndürülebilir bir durum.
Yıllar boyunca demir tavalar kullandığımda öğrendiğim şey şu: pas temizlemek için bir yöntem seçmek, çoğu zaman malzemenize ve zamanınıza bağlı. Bazı yöntemler hızlı ama yüzey açısından biraz sert. Bazıları daha nazik ama daha fazla emek istiyor. Ben sizin için denediğim ve test ettiğim seçenekleri aşağıda karşılaştırdım.
Bu yöntemi ben önce denediğim ve sonuçtan gerçekten etkilendiğim bir yaklaşım. Beyaz sirkeyi doğrudan paslanmış bölgelere döküyor ya da bir bezle ovalıyorsunuz. Sirke pasın kimyasal yapısını bozuyor. Yarım saatte hafif pas çıkıyor. Daha sonra tavayı kuruladıktan hemen sonra biraz yağ (zeytinyağı veya fındık yağı işe yarar) ile ovuyorsunuz.
Avantajları: Evde zaten var olan şeyler, tava yüzeyine zarar vermez, uygun fiyatlı.
Dezavantajları: Ağır pas için birden fazla uygulamaya ihtiyaç duyabilirsiniz, kokusu biraz rahatsız edici olabilir.
Bu da oldukça etkili bir yol. Çaydanlık tozu su ile karıştırılıp tava üzerine sürülür ve bir bez veya fırça ile ovülür. Tannin maddesi pasla tepkimeye girerek temizler. İlk kez bunu denediğimde tavamın ne kadar hızlı parladığına şaşırdım.
Avantajları: Doğal ve güvenli, tava kaplamasına zararsız, çabuk sonuç verir.
Dezavantajları: Ağır paslanmaya karşı yeterli olmayabilir, çay tozu bulunması gerekir.
Demir para çizilmesi endişesiyle ilk başta bu yönteme karşıyım, ama öyle olmuyor. Ince zımpara (400 numara ve üzeri) veya asidik temizlik ürünleri (Bar Keeper's Friend gibi ticari ürünler) etkili bir şekilde paslanmış tabakayı kaldırıyor. Özellikle koyu paslanma durumunda hızlı sonuç alıyorsunuz.
Avantajları: Ağır paslanma için en etkili, hızlı sonuç, ticari ürünler yüksek başarı sağlıyor.
Dezavantajları: Tava üzerinde ince çizikler bırakabilir, istisnai durumlarda kaplamanın bir kısmını alabilir.
Bu yöntem biraz daha teknik. Bir pil, plastik kapı ve tuz suyu kullanarak elektroliz işlemi yapıyorsunuz. Pas elektrik yoluyla çözülüyor. Hiç kimyasal madde kullanmamış oluyorsunuz ve tava yüzeyi korunuyor.
Avantajları: Doğa dostu, tava yüzeyine tamamen güvenli, ağır paslanma için çok etkili.
Dezavantajları: Kurulumu biraz karışık, sonuç alması daha uzun sürüyor (saat ölçüsünde).
| Yöntem | Hız | Tava Güvenliği | Maliyet | Ağır Pas |
|---|---|---|---|---|
| Sirke + Yağ | Orta | Çok İyi | Düşük | Zayıf |
| Çay Tozu | İyi | Çok İyi | Düşük | Orta |
| Zımpara/Ticari Ürün | Çok İyi | İyi | Orta | Çok İyi |
| Elektroliz | Zayıf | Çok İyi | Orta | Çok İyi |
Hafif pas için ben her zaman sirke ve yağ yöntemiyle başlıyorum. Hızlı, güvenli ve tavamın kaplamasına dokunan bir şey yok. Eğer bu işe yaramazsa, çay tozu uygulaması yapıyorum.
Ama tavamızda ciddi, koyu pas varsa ve hiç vakit yok diye düşünüyorsanız, ince zımparayla veya Bar Keeper's Friend gibi bir ürünle müdahale etmekten korkmayın. Demir tavalar sağlam yapılı, biraz sertçe temizlemeyi kaldırır.
Uzun vadede, paslanmayı önlemek temizlemekten çok daha kolay. Her kullanımdan sonra tavayı kurulayıp hafif bir yağ tabakası bırakmak, paslanmanın başlamasını önemli ölçüde geciktirir. Ama şu yada bu şekilde pas oluştuğunda, bu yöntemlerden biri mutlaka işe yarayacaktır.