Mutfakta tavaya yeni başlayan biri olarak, et tavası ile kızartma tavası arasındaki farkı merak etmek çok doğal. İkisi de farklı yemeklerin pişirilmesine yarıyor, ama hangi durumda hangisini seçmeliyim diye sormak aklıma gelen ilk soru. Bu yazıda, bu iki tavayı karşılaştırırken karşılaştığım soruları ve kendi deneyimlerimden yola çıkarak bulduğum cevapları sizinle paylaşmak istiyorum.
Basit tanımdan başlayalım. Et tavası, adından da anlaşılacağı gibi, et pişirmek için tasarlanmıştır. Kırmızı et, tavuk, balık gibi proteinleri yüksek ısıda sıvı yağda kavrulmak üzere hazırlanmış bir tava. Derinliği orta düzeydedir ve taban alanı geniştir. Yüzeyin çoğunun ocakla temas etmesi önemlidir.
Kızartma tavası ise, adından farklı olarak, sadece kızartmak için kullanılmaz. Su ürünlerini haşlamak, sebzeleri pişirmek, hatta et de pişirmek mümkündür. Ancak ana işlevi yüksek miktarda sıvı ile pişirme (yarı daldırma yöntemi) ve kızartmadır. Daha derin olması bu işleri kolaylaştırır.
Et tavası seçtiğim zamanlar genellikle şunlardır: biftek kızartmak, ince kıyılmış tatlı et pişirmek, tavuk göğsünü sıvı yağda kavrulmuş olarak hazırlamak. Düşük-orta ısıda ve hızlı bir pişirme süresi ile çalışıyorum. Tavada et parçaları birbiri yanında duruyor, hızlıca kararıp, içi ara ara sulu kalıyor.
Kızartma tavası ise daha derin ve hacimli işlerde kullanılır. Tavuk kanatlarını yağda kızartmak, balık parmağı hazırlamak, hatta sebze kızartması yapmak bu tavada çok daha pratik. Sıvının miktarının fazla olması, tavada işlerin batması ve eşit şekilde pişmesi için önemlidir.
| Özellik | Et Tavası | Kızartma Tavası |
|---|---|---|
| Derinlik | Sığ ila orta (5-8 cm) | Derin (10-15 cm) |
| Taban Alanı | Geniş ve düz | Dar veya geniş ama derinlik esas |
| Ağırlık | Hafif ila orta | Daha ağır (sıvı ağırlığı için) |
| Isı Dağılımı | Yüksek ve hızlı ısıtma | Eşit ısı dağılımı (kalın taban önemli) |
| Ana Kullanım | Kavurma, sotele | Kızartma, haşlama |
İkisinin de malzeme seçimi benzer kurallara göre yapılır. Granit tavalı ürünler dayanıklılığı açısından iyi. Döküm demir, yüksek ısıya dayanması nedeniyle harika ama başlangıçta biraz ağır gelebilir. Teflon kaplamalar pratik ama az yağla çalışmak istiyorsanız ideal değildir. Paslanmaz çelik tavalar universaldir; iki işin de yapsınız.
Bir detay daha: et tavası sık sık yüksek ısıda çalışacağı için, kapak ihtiyacı yoktur. Kızartma tavası ise bazen kapa ihtiyaç duyabilir, özellikle haşlama işlemlerinde. Bu yüzden, satın almadan tavaya kapak olup olmadığını kontrol etmeliyim.
Et tavası kullandığım zaman, taban ne kadar kalınsa, ısı o kadar eşit dağılıyor ve et tabanı yanmıyor. Kızartma tavası için bu daha da kritik. Sıvı yağın ağırlığı ve derin yapısı nedeniyle, kalın bir taban ısının alt tarafta toplanmasını engelliyor.
Kişisel tecrübem: 3-4 milimetre kalınlığında bir tabana sahip tavalar, ikisinin de işini iyi yapıyor. Daha incesi enerji tüketir, daha kalını gereksiz ağırlık.
Evet, mümkündür. Kızartma tavası, daha derin yapısı nedeniyle, et kavurması için de kullanılabilir. Tek fark, fazla alan harcamanız ve yağ tüketiminin biraz daha fazla olmasıdır.
Ancak ters durum işe yaramaz: et tavası, kızartma işleri için yeterince derin değildir. Sıvı yağ dökülme riski vardır.
Eğer mutfakta yeni başlıyorsanız, bir derin kızartma tavası alın. Hem et kavrulmasında, hem kızartmada, hem haşlamada çalışabilir. Esnekliği en fazla olan seçenek budur.
Eğer zaten ocağınızda yer varsa ve sık sık biftek ya da tavuk göğsü kavrulıyorsanız, bir de küçük bir et tavası alın. Kullanımı daha pratik olur. Yemek yaparken, tavada az yer kaplayan et parçaları, kızartma tavası yerine daha hızlı pişer.
Malzeme seçiminde, ilk başta granit tava tavsiyesini yapıyorum. Döküm demir gelişi güzel kullananlara çabuk bozuluyor gibi görünse de, bakım önerileri takip edilirse uzun yıllar dayanıyor. Fakat başlangıç için granit daha az zahmetlidir.