Mutfakta en sık karşılaştığım soru, şöyle bir durumdan kaynaklanıyor: Tavada yemek pişirirken ya çok boş kalıyor, ya da malzemeleri sıkıştırmak zorunda kalıyorum. Aslında bu sorunu çözmek için ihtiyacınız olan şey, tava boyutu ile porsiyon arasındaki ilişkiyi anlamak.
Evde yemek pişirirken, çoğu zaman elimizdeki tavalar belirliyor menümüzü, menü belirlemeli tavayı seçmeliyiz. Bunun neden önemli olduğunu size anlatan deneyimlerimi paylaşayım.
Küçük bir tavada büyük bir porsiyon pişirmeye çalışırsanız, malzemeleri üst üste yığıyorsunuz. Sonuç? Tavada sadece alttaki katman pişiyor, üsttekiler buharlaşan suyla haşlanmış oluyor. Tersine, büyük bir tavada sadece iki porsiyon pişirmeye kalkışırsanız, ısı eşit dağılmıyor ve malzemelerin kenarları yanmaya başlıyor.
Benim evimde bu sorunu çözmek için, her tava boyutu için bir "ideal porsiyon sayısı" tablosu oluşturdum. Şimdi size bunu paylaşmak istiyorum.
| Tava Çapı | İdeal Kullanım Alanı | Önerilen Porsiyon | Uygun Yemekler |
|---|---|---|---|
| 18-20 cm | 180-250 cm² | 1-2 porsiyon | Omlet, krep, balık filettosu |
| 24-26 cm | 450-530 cm² | 2-3 porsiyon | Köfte, biftek, sebze kızartması |
| 28-30 cm | 615-700 cm² | 3-4 porsiyon | Tavuk göğsü, büyükçe sebzeler, çoban salatası |
| 32 cm ve üzeri | 800 cm² + | 4-6 porsiyon | Toplu pişirme, aile yemeği |
Bu tablo size genel bir fikir verse de, her durum aynı değil. Tavada bireysel beslenme yapıyorsanız, 20 cm'lik bir sığ tava yeterli. Ailece yemek yiyorsanız, 28 cm'lik bir tava hayat kurtarıcı olur.
Tavada kaç porsiyon pişirebileceğinizi anlamak için en basit yöntem şu:
Malzemelerin tavada kaplaması gereken alan, toplam tava alanının yüzde 60-75'i olmalıdır. Bu oranı sağladığınızda, malzemenin altı iyi pişer, buharı çıkabilir ve birbirlerine değmeden düzgün renk alırlar.
Mesela 24 cm'lik bir tavada et pişiriyorsam, ben her zaman 2-3 orta boy biftek koyarım. Birbirlerine değmiyorsa, porsiyon doğru demektir. Eğer sıkışık hissedersem, bir tanesini çıkarır ve iki turda pişiririm. Evet, biraz daha uzun sürüyor, ama sonuç çok daha iyi oluyor.
Et ve tavuk pişirirken: Her porsiyon için en az 12-15 cm² alan ayırın. Yani 24 cm'lik tavada rahatlıkla 3 biftek pişirebilirsiniz.
Sebze kızartması: Sebzeler et kadar kompakt olmadığı için daha az alan kaplar, ama tabakaya yayılması gerekir. Brokoli pişiriyorsam, 28 cm'lik tavaya 3-4 kop tamam.
Omlet ve krep: Bunlar tam aksine, tavayı mümkün olduğunca doldurmak istersiniz. Çünkü çabuk pişerler ve tabanın iyi ısıtılması önemlidir.
Sizlere dürüst olmak gerekirse, ben üç ana tava kullanıyorum evimde. 20 cm'lik bir sığ tava, kahvaltı ve hafif yemekler için; 26 cm'lik orta boy bir tava, gündelik yemekler için; ve 30 cm'lik büyük bir tava, misafir ağırlama günleri için.
Haftalık menü planlarken, hangi tavayı kullanacağımı zaten düşünüyorum. Eğer çarşamba günü 4 kişilik tavuk pirzola pişireceğimi biliyorsam, önceden 28 cm'lik tavamı hazır bulunduruyorum. Böylece hem yemek daha iyi pişiyor, hem de mutfakta stres yaşamıyorum.
Wok tavasında porsiyon hesabı tamamen farklıdır. Wok'ta malzemeyi sürekli karıştırdığınız için, tavadaki yüzey alanından çok derinliği önemlidir. Ya da omlet tavası gibi çok sığ bir tava kullanıyorsanız, porsiyon daha küçük olmalıdır.
Eğer yeni bir tava satın alıyorsanız, bu boyutlar size yardımcı olacak. Ama evde zaten bir tava setiniz varsa, bir iki kez deneme yapın. İlk kez 24 cm'lik tavaya 4 biftek koyup başarısız olursanız, ikinci seferde 2-3 koymayı deneyin. Kendi tercihinizi bulmanız sadece birkaç denemede olacak.
Evde tava boyutu porsiyon hesabı, aslında gayet basit bir matematik. Biraz dikkat ettikten sonra, otomatikman doğru kararları vermeye başlarsınız. Sonra fark edersiniz ki, mutfakta daha az ısraf, daha fazla lezzet yaşıyorsunuz.