İlk kez bir tavayı ocağa koyduğumuzda karşılaştığımız o karakteristik koku—yani tava yapış kokusu—birçok insanı rahatsız eder. Bu koku aslında tavanın üretim aşamasında kullanılan maddelerin ısıtılmasıyla ortaya çıkar. Özellikle yeni tavalar, uçucu organik bileşikleri serbest bırakırken bu kokuyu yaydığında, birçok kişi meşru olarak endişelenmeye başlar: "Acaba bu tava kullanmaya aman mı?"
Koku oluşturması, tavanın kalitesiz olduğu anlamına gelmez. Hatta tam tersine, birçok iyi kaliteli tava da bu süreci yaşar. Granit kaplamalar, seramik kaplamalı tavalar, hatta döküm demirler bile—özellikle ilk kullanımlarında—bu kokuyu yayabilir. Önemli olan, bu kokuyu güvenli bir şekilde ortadan kaldırmak ve tavanızı pişirmeye hazırlamaktır.
En basit ve en etkili yöntem su kullanmaktır. Yeni satın aldığınız tavayı sıcak suyla yıkayın ve kurulayın. Daha sonra tavayı ateşe koyun (orta-yüksek ısı) ve içinde su bulundurun. Suyu kaynamaya bırakın ve birkaç dakika böyle tutun. Su buharı, tavanın yüzeyindeki ve kaplamalarındaki uçucu maddeleri taşıyarak etkisiz hale getirir.
Bu işlemi 2-3 kez tekrarlayabilirsiniz. Her seferinde tavayu sonunda soğutun ve iyice kurutun. Koku her işlemden sonra belirgin şekilde azalacaktır.
Döküm demir tavalar için bu yöntem özellikle etkilidir. Tavayı hafif ısıtın, üzerine biraz zeytinyağı veya yemek yağı koyun ve tüm yüzeyi kaplamak için kağıt havlu ile yayın. Isıyı biraz artırın—fakat yağı yanmayacak seviyede—ve 3-5 dakika bekleyin. Fazla yağı kağıt havluyla silin.
Bu işlem sadece kokuyu azaltmakla kalmaz, tavanızın kaplamasını da koruyup güçlendirir. Seramik kaplamalı tavalar için de yapılabilir, ancak çok yüksek ısıda yağ yanması riski vardır.
Kocaman bir tavayı fırında ısıtmak da etkilidir. Tavanızı temiz bir fırına yerleştirin, ısıyı 180°C'ye ayarlayın ve 10-15 dakika bekleyin. Fırının kapısını açık bırakmak, kokuyu daha hızlı taşıyacağı için iyi bir fikirdir. Eğer tavanız fırına girebilir durumda değilse (bazı tavalar cam kapaklı olup sınırlı sıcaklığa dayanır), bu yöntemi kullanmayın.
| Tava Türü | Tavsiye Edilen Yöntem | Uyarılar |
|---|---|---|
| Granit Kaplamalı Tava | Su buharı veya yağlı ısıtma | Aşırı ısıya maruz bırakmayın, kaplama zarar görebilir |
| Seramik Kaplamalı Tava | Su buharı (en güvenli) | Yüksek ısıda yağ yanması riski vardır |
| Döküm Demir Tava | Yağlı ısıtma veya fırında tavlama | Koku daha uzun süre devam edebilir, sabırlı olun |
| Paslanmaz Çelik Tava | Su buharı veya hafif yağlama | Kaplamama tavaların kokusu daha hızlı gider |
Eğer bir veya iki kez pişirme yaptıktan sonra hâlâ tava yapış kokusu geliyorsa, endişelenmeyin. Tavayı kullanmaya devam ettikçe bu koku doğal olarak azalır. Önemli olan, tavanızı gelişigüzel bir şekilde yüksek ısıda kullanmamaktır. Tavayı amaçlandığı şekilde—yani yüksek ısı gerektiren yemekler için—kullandığınızda, kaplamadaki maddelerin tamamı ortaya çıkarak yavaş yavaş ortadan kalkacaktır.
Bir diğer tavsiyem: Tavanızı ilk defa pişirme öncesi biraz soğuk hava alan bir ortamda—örneğin açık pencereli mutfakta—temizleyin. Bu sayede koku daha hızlı yayılır ve evinize yerleşmez.
Tava yapış kokusu tamamen normal bir durumdur ve tavanızın kullanılmak için hazır olduğu anlamına gelir. Kaliteli bir tava seçerken, yalnızca koku değil kaplamadaki dayanıklılık, taban kalınlığı ve ısı dağılımı gibi faktörlere bakılmalıdır. Doğru tavayı seçtiyseniz, bu ilk kokular geçtikten sonra uzun yıllar güvenle pişirme yapabilirsiniz.
Unutmayın: Evde tava yapış kokusu gidermek sadece sabırlı olmak ve basit adımları takip etmekle mümkündür. Birkaç gün sonra, tavanız sizin mutfak aliyinizin en güvenilir ortağı olacaktır.