İlk kez tavada elma kompostu yapmaya karar verdiğimde, işin hayal ettiğimden çok daha basit olduğunu fark ettim. Doğru tava seçimi ve birkaç adım takip etmek yeterli. Evde, pıhtılaşmış ticari kompostulardan japon yapılan tatlı, aromalı bir komposto sahip olmanın tadına doyum olmaz.
Elma kompostu, elmalar kaynayan su ve şeker (veya bal) ile pişirilerek yumuşaklaştırıldığında ortaya çıkan bir tatlı ezmedir. Kahvaltıda doğal yoğurt veya müsliye uygun, kışın çay saatlerinde midesi rahatlatıcı, yaz aylarında dondurmaya eşlik edecek bir lezzet. Evde yapmak, işleme malzemeleri ve yapay tatlandırıcılardan uzak durma fırsatı verir.
Bu konuda samimi söyleyeyim: elmalar yumuşak bir meyvedir ve uzun pişirme gerektirmez. Ancak isı dağılımı dengeli olan bir tava, komposto homojen bir kıvam kazandırır. Düşük ısıda yapışmadan pişirmek önemli.
| Tava Türü | Uygunluk | Avantajları | Dezavantajları |
|---|---|---|---|
| Granit/Taşlı Kaplamalı Tava | Çok Uygun | Yapışmaz yüzey, temizlemesi kolay, ısı dağılımı iyi | Kaplaması zamanla aşınabilir |
| Seramik Kaplamalı Tava | Uygun | Doğal yapı, sağlıklı, taşlı kadar sağlam | Biraz daha yapışkan, dikkatli kullanım gerekir |
| Teflon Tava | Uygun | İyi yapışmaz yüzey, ekonomik | Aşındığında konuşulacak açılı yüzey |
| Paslanmaz Çelik Tava | Koşullu | Dayanıklı, pişirme kontrol kolayı | Elma asitine karşı hızla karartabilir, yapışabilir |
| Döküm Demir Tava | Koşullu | İyi ısı iletimi, uzun ömürlü | Asit içerik demirden parçacık kopma riskine taşır |
Benim tercihim, granit veya seramik kaplamalı bir tavadır. Orta boy (24-28 cm) bir tava, dört porsiyon komposto için yeterlidir.
İhtiyacınız olacak:
Elmaları soğuk suda yıkayıp, cilt ve çekirdeklerinden temizledim. Komposto ince parçalara kestiğimde, pişme süresi 15-20 dakika arasında kışaltılıyor. Küçük parçalar, pişirme sırasında daha kolay ezmeleşir.
Tavanı orta ısıda ısıttım. Hiçbir yağ kullanamadum—doğrudan elmalar tava tabanına geldi. Su ekledim ve kapağı kapadım. Buharlaştırma, elmaların hızlı yumuşamasını sağlıyor.
5 dakika sonra tavayı açtığımda, elmalar biraz suyunun içinde yüzüyordu. Şekeri bu aşamada ekledim ve iyice karıştırdım. Kaşığım ile hafifçe bastırarak, elmalar daha fazla su bırakmaya başladı. 10-15 dakika daha pişirdim, ara sıra karıştırarak.
Elmaların tamamen yumuşaklaştığını, kaşık ile ezilip ezilemediğini kontrol ettim. Tamamen ezilemeyen parçalar kaldıysa, çatalı ile biraz daha bastırdım. Bu noktada limon suyu ve istediğim baharatları (ben tarçın seviyorum) ekledim.
Son 2 dakika daha pişirdim ve ocaktan alıp soğumaya bıraktım. Soğudukça, komposto daha da koyulaştı ve lezzetli aromalar belirginleşti.
Komposto, oda sıcaklığında soğutulduktan sonra cam kavanozlara aktardım. Buzdolabında iki hafta, dondurucuda üç ay saklanabilir. Sterilize cam kavanozları kullanmak, raf ömrünü uzatır.
Tavada elma kompostu yapmak sırasında dikkat etmem gereken bir şey, tavaya yapışması oldu. Yapışmaz tavalı olmamız, gereksiz stres yaratmaz. İyi ısı dağılımı sağlayan, sağlam bir tava, pişirme deneyimini gerçekten iyileştirir.
Tarçın ve limon kombinasyonu, elmayı eksik zannetmedim. Her sefer farklı bir baharat deneyebilirsiniz. Koyu elma kompostu isterseniz, suyun yarısında daha az su kullanabilirsiniz.
Tavada komposto yapmak, basit ama tatmin edici bir hobi. Doğru malzeme seçimi—özellikle tava seçimi—işi keyifli hâle getirir. Kendinize yapılan, koruyucu maddesi olmayan, saf bir tatlı elinizde tuttuğunuz zaman, emeğiniz değer bulur.