Yeni bir tava aldığınızda ilk kullanımda hafif metalik koku alıyor musunuz? Hemen panik yapmayın, bu çok doğal bir durum. Fabrikada üretim sırasında kullanılan yağlar, metal işleme sıvıları ve toza maruz kalan tavalar bu karakteristik kokuyu taşırlar. Özellikle paslanmaz çelik ve döküm demir tavalar bu açıdan daha belirgin bir koku çıkarabilir.
Metalik kokunun zararlı olmadığını hemen belirtmeliyim. Bu koku, tavayı temizlemek ve uygun şekilde hazırlamak (tavacıların "seasoning" dedikleri işlem) ile tamamen ortadan kalkıyor. Ben de ilk tavamı aldığımda aynı endişeyi yaşadım ama sonradan anladım ki bu sadece tavayı kullanıma hazırlama aşamasının bir parçası.
Tavayı kokudan kurtarmak için birkaç kanıtlanmış yöntem bulunuyor. Hangisini seçeceğiniz tavaya ve sahip olduğunuz malzemelere göre değişebilir:
| Yöntem | Nasıl Yapılır | Ne Kadar Sürer | Uygun Tava Türleri |
|---|---|---|---|
| Sıcak Sulu Yıkama | Tavayı sıcak su ve bulaşık deterjanıyla fırçalayarak yıkayın. Hiç mı hiç su kalmayana kadar kurulayın. | 5-10 dakika | Tüm tavalar |
| Sirke ile Işlem | Tavaya beyaz sirke dökün, ısıtın ve 2-3 dakika kaynattıktan sonra boşaltıp kurutun. | 10-15 dakika | Paslanmaz çelik, demir |
| Tuz ve Yağ Ovması | Kuruluk bir tava içine tuz ve az biraz yağ koyun, kağıt havluyla ovarak 2-3 dakika ovalayın. | 5 dakika | Döküm demir, karbon çelik |
| Yüksek Isıda Kurutma | Yıkanan tavayı orta-yüksek ısıda ocakta ısıtın, tüm nemi çıkana kadar bekleyin. | 3-5 dakika | Tüm tavalar |
| Fırında Tavlama | Tavayı 200°C'de 10-15 dakika fırına alın, ardından çıkartıp soğumaya bırakın. | 20-25 dakika | Metal tavalar (döküm, paslanmaz) |
Ben yeni tava aldığımda genellikle kombinasyon bir yol izliyorum. Önce sıcak su ve deterjanla iyice yıkıyorum, sonra kâğıt havluyla kurutuyorum. Ardından tavayı orta ısıda ocakta 2-3 dakika ısıtarak kalan nemi tamamen uçuruyorum. Son olarak, tavaya çok az biraz nötr yağ (zeytinyağı, kanola yağı veya tereyağ) sürüp kâğıt havluyla cilalanmış bir şekilde bırakıyorum.
Bu işlem metalik kokuyu neredeyse tamamen yok ediyor. Eğer meşin yağı veya pas önleyici özel kimyasallar kalsa da sorgulanıyor, o zaman sirke yöntemi gerçekten iyi sonuç veriyor. Beyaz sirkenin asitleri bu kimyasalları çok etkili bir şekilde temizliyor.
Yeni tava metalik kokuyu giderdikten sonra tavlama işlemine geçebilirsiniz. Özellikle döküm demir ve karbon çelik tavalar için bu adım çok önemli. Tavlama sayesinde tavaya doğal bir antiyapışkan tabaka oluşturulur ve korunması da sağlanır.
Tavlama basit: tava temiz ve kurulduktan sonra minimum miktarda yağ sürüp kâğıt havluyla fazla yağ alıyorsunuz. Sonra tavayı 15-20 dakika 200°C'lik fırında bekletiyorsunuz. Bu işlem metalik kokuyu tamamen yokettiği gibi tavayı kullanıma hazır hale getiriyor.
Tava türüne göre koku yoğunluğu değişiyor. Döküm demir tavalar ve paslanmaz çelik tavalar nispeten daha belirgin metalik koku çıkarabilir. Teflon veya seramik kaplamalı tavalar genellikle daha az koku verir. Karbon çelik tavalar ise orta düzeyde bir koku çıkarabilir.
Kaliteli ve sertifikalı markaların tavalarından gelen koku, düşük kaliteli olanlardan daha hızlı gidebiliyor. Bunun sebebi, iyi markaların üretim süreci daha titiz olması ve fabrika kalıntılarının daha az bırakılıyor olması.
Acele ediyorsanız ve tavayı hemen kullanmak istiyorsanız, yapacağınız işi şu şekilde özetleyebilirim: Tavayı sıcak suyla deterjanla yıkayıp, ocakta yüksek ısıda 2-3 dakika ısıtarak kurutun. Ardından az biraz yağ sürüp kâğıt havluyla polisleyin. Bu kadar basit!
Eğer daha köklü bir çözüm istiyorsanız, sirke yöntemi veya fırında tavlama yapabilirsiniz. İkisi de 20-25 dakika kadar sürüyor ama kalıcı sonuç veriyor.
Yeni tava metalik kokusu, hiç çekinmeden çözülebilecek bir sorundur. Kısa bir ön hazırlıktan sonra tavayı rahat şekilde mutfakta kullanmaya başlayabilirsiniz. Ben de aynı adımları her yeni tavada takip ediyorum ve hiç sorun yaşamamışımdır.