Gözleme tavaı bakımı konusunda ne kadar bilgili olursanız olun, zaman zaman kafanızda soru işaretleri oluşuyor. Ben de yıllardır bu tavalarla çalışırken aynı soruları defalarca duydum. Bunları sizin için derledim, çünkü bir tavaı doğru bakarsanız, hem ömrü uzun olur hem de her gözleme o ilk gün gibi mükemmel çıkar.
Burada hemen evet dememe gerek yok. Tavaı sıcakken, fakat çok da yakıcı sıcak değilken yıkamak daha akıllıca. Eğer tavaı kızgın vaziyette soğuk su ile durularsanız, çarpılma riski oluşur. Ben şahsen tavaı ocaktan indirdikten 2-3 dakika sonra, ısısı biraz düşünce ılık su ile temizliyorum. Bu şekilde yapışmış kısımlar daha kolay gidiyor.
Sadece su ve yumuşak bir bez ya da fırça kullanmanızı tavsiye ederim. Asla agresif ürünlere ve aşındırıcı malzemelere başvurmayın. Gözleme tavaının iç yüzeyi sensitiftir ve bir kez hasar görürse, onarılması oldukça zor olur.
Bu soru benim en sık duyduğum sorulardan biri. Çoğu gözleme tavaı seramik veya teflon bazlı kaplamalı gelir. Kaplaması zaman içinde aşınması doğaldır, bu kaçınılmazdır.
| Kaplama Tipi | Beklenen Ömür | Aşınma Hızı | Uygun Bakım |
|---|---|---|---|
| Seramik Kaplama | 2-3 yıl | Orta | Yumuşak malzeme, düşük-orta ısı |
| Teflon Kaplama | 3-5 yıl | Düşük | Metal değil silikon/ahşap spatula |
| Granit Kaplama | 5-7 yıl | Çok düşük | Orta ısı, düzenli yağlama |
Kaplaması hafif aşınmaya başladıysa, koruma altına almaya giriş yapabilirsiniz. Kullanmadan önce tavaya az miktarda zeytinyağı sürün, bu geçici olarak yapışkanllığı artırır. Ama eğer kaplaması çok hasar görmüşse ve gözleme yapışmaya başladıysa, ne yazık ki tavaı değiştirme zamanı gelmiştir.
Hayır, yapmamanızı kuvvetle tavsiye ederim. Gözleme tavaları el yıkamaya göre tasarlanmıştır. Bulaşık makinesindeki yüksek sıcaklık, güçlü suyun basıncı ve agresif deterjanlar kaplamanın çabucak bozulmasına neden olur. Ek olarak, makine içindeki metal parçalarla tavaınızın teması da hasarı hızlandırır.
El ile ılık su, biraz bulaşık deterjanı ve yumuşak bir bez veya süngü kullanın. İçinde yapışan kahvaltılık kalıntıları için biraz daha ılık suya batırıp bekletin; sürterek çıkartmaya çalışmayın.
Saklama şekli çok önemlidir. Tavaı diğer tavalardan ve metal eşyalardan ayrı tutmalısınız. Ben, tavaın üzerine kâğıt havlu koyduktan sonra kapalı bir dolabın içinde saklarım. Böylece nem alması veya başka eşyalarla teması engellenir.
Düzenli mutfak organizasyonunda tavalar üst üste koyulur, ama gözleme tavaının iç yüzeyi bu şekilde kolayca çizilir. Eğer üst üste koymak zorundasınız, aralarına bez koyun. En iyisi elbette ayrı bir yere koymaktır.
Burada kategorik cevap verilebilir: Metal spatula ve metal fırçayı kesinlikle kullanmayın. Silikon, ahşap veya bambu spatula tercih edin. Seramik veya teflon kaplamalı tavalar bu malzemelere karşı çok hassastır.
Temizlikte kullanacağınız araçlar da önemlidir. Yumuşak fırça veya pamuk süngü ideal seçimdir. Sert ve aşındırıcı malzeme tavayı bir iki temizlikte ciddi şekilde hasarlandırabilir.
Burada işler biraz teknik hale geliyor. Gözleme tavaları, yüksek ısıya dayanmakla tasarlanmış değildir. Kaplaması maksimum 200-250 derece civarında güvenlidir. Çok yüksek ısılarda, kaplama buharlaşmaya başlayabilir ve tavaının yapışkanlığını kaybetmesine sebep olur.
Orta ısıda çalışmak en akıllıca yoldur. Gözleme zaten yüksek ısı gerektirmez; ılımlı ısıda, sabırla pişirilmesi daha iyi sonuç verir. Tavayı alev üzerine doğrudan koymaktan ve elektrik ocağında maksimum seviyeye tutmaktan kaçının.
Siyah lekeler genellikle yanmış un kalıntıları veya kaplama bozulmasının ilk işaretidir. Eğer kalıntı ise, ılık suya batırın ve yumuşakça silin. Ama bu lekeler silinmiyorsa ve kaplamanın altından görülüyorsa, ne yazık ki kaplaması bozulmaya başlamıştır. Böyle tavalar artık güvenilir bir şekilde kullanılamaz.
Gözleme tavaınızın uzun süre dayanması için, daha az ısıda, nazikçe kullanın ve her defasından sonra özenle temizleyin. İyi bir tava, iyi bakıyla yıllarca yanınızda kalır.