Tava almaya karar verdiğimde ben de aynı sorunu yaşadım: paslanmaz çelik mi alüminyum mu? Her ikisinin de avantajları vardı, ama dezavantajları da. Birkaç sene deneme yanılma yaşadıktan sonra, bu iki malzemenin gerçekten neye yaradığını anlamaya başladım. Bugün bu bilgiyi sizinle paylaşmak istiyorum.
Market raflarında gezinirken gördüğünüz tavalar neredeyse hep bu iki malzemenin biri olacaktır. Paslanmaz çelik tavalar "daha sağlıklı" gibi pazarlanıyor. Alüminyum tavalar ise "hafif ve ucuz" diye sunuluyor. Ancak gerçek, bundan çok daha karmaşık.
İki malzeme de aslında iyi tavalar yapabilir. Hanginizi seçeceğiniz, nasıl pişirdiğinize, ne kadar bütçeniz olduğuna ve tavaları ne sıklıkta kullanacağınıza bağlıdır.
Paslanmaz çelik, çeliklerin demir, krom ve nikel karışımıdır. Bu kombinasyon onu çok dayanıklı kılar. Doğru kullanıldığında, 20-30 yıl boyunca elinizdeki tava varlığını koruyabilir.
Paslanmaz çeliklerin en büyük avantajı ise yüksek sıcaklıkta stabil kalmasıdır. Et kızartmak, soğan karamelize etmek gibi işlemler için mükemmeldir. Ayrıca asidik yiyeceklerle (domates, sirke gibi) temas ettiğinde tehlikeli hiçbir reaksiyon yaşanmaz.
Ancak paslanmaz çelik tavalar, alüminyuma göre daha ağırdır ve ısıyı daha yavaş iletir. Bu da demek oluyor ki çok yüksek bir ısıya ulaşması biraz daha uzun sürer. Ayrıca taban kalınlığı az ise, ısı dağılımında sorunlar yaşayabilirsiniz—bazı yerlerde karışmış, bazı yerlerde az pişmiş yiyecekler elde edebilirsiniz.
Bir de "yapışkanlık" sorunu var. Paslanmaz çelik tavalarda yemekler, hafif bir kaygıyla da olsa yapışabilir. Bunun üstesinden gelmek için, ısıyı doğru ayarlamanız ve yağ kullanmanız gerekir.
Alüminyum, metaller arasında en iyi ısı iletkenlerinden biridir. Bu, ısının tava tabanından yüzeye çok hızlı dağılacağı anlamına gelir. Kısaca, tavada sıcak noktalar olmaz.
Alüminyum tavalar da hafiftir, taşıması kolaydır ve fiyatı paslanmaz çeliğe kıyasla daha uyundur. Düşün, kaldığın evde alüminyum tava varsa, onu kolayca başka odaya taşıyabilirsin.
Fakat alüminyum çok duyarlı bir malzeme. Doğru kaplamaya sahip değilse, direkt yiyeceğe temas ettiğinde alüminyum partikülleri salabilir. Bu sağlık açısından endişe yaratabilir. Bu nedenle kaliteli alüminyum tavalar her zaman anodize kaplanmış veya non-stick bir kaplama ile gelir.
Alüminyumun bir başka zayıflığı ise dayanıklılıktır. Paslanmaz çeliğe oranla, alüminyum tavalar çabuk yıpranabilir. Özellikle metal spatula ile sürükleme yaparsanız, kaplamada hasar oluşur.
| Özellik | Paslanmaz Çelik | Alüminyum |
|---|---|---|
| Isı İletkenliği | Yavaş | Hızlı |
| Ağırlık | Ağır | Hafif |
| Dayanıklılık | Çok Yüksek (20-30 yıl) | Orta (5-10 yıl) |
| Fiyat | Pahalı | Uygun |
| Yapışkanlık | Yapışabilir | Kaplanmışsa Yapışmaz |
| Kimyasal Reaksiyon | Yok | Kaplanmazsa Var |
| Yüksek Sıcaklıkta Stabilite | Mükemmel | İyi |
Paslanmaz çelik tavalara yönelin eğer: Tavaya uzun vadeli bir yatırım olarak bakıyorsanız, yüksek ısılarda sık sık pişiriyorsanız (steak, kızartma), veya asidik yiyeceklerle çalışıyorsanız (tomato sos, et suyu gibi). Biraz daha ağır olmasını tolere edip, satın alma sonrası işin kolay olmasını istiyorsanız bu ideal seçim.
Alüminyuma yönelin eğer: Bütçeniz sınırlıysa, hafif bir tava istiyorsanız, ve sık sık günlük yemekler (omlet, tavuk göğsü, sebze) pişiriyorsanız. Ancak mutlaka kaplamaya sahip olanını seçin—çıplak alüminyum tavayı asla almayın.
Benim tavsiyem, eğer bütçeniz yeteriyse, paslanmaz çelik almaktır. Bir kez satın alır, ömür boyu kullanırsınız. Fakat tutar değilse, anodize kaplanmış veya kaliteli non-stick alüminyum da sizi hayal kırıklığına uğratmayacaktır. Sadece dikkat edin: metal aletler yerine tahta veya silikon spatula kullanın.
En önemlisi, taba malzemesininkabul etmektir—her ikisi de iyi tavalardır. Hangisini seçerseniz seçin, bakımına özen gösteriniz ve bilinçli kullanınız.