Somun pişirmek basit gibi görünse de, tavada doğru sıcaklığı yakalamak çoğu kişinin başını ağrıtan bir konudur. Ben de ilk başlarda aynı sorunları yaşadım: bazen dışı yanıyor içi çiğ kalıyor, bazen de hiç rengi tutmuyor. Zamanla anladım ki somun pişirmesi tavada sıcaklık meselesi aslında çok basit kurallara dayanıyor. Bu rehberde size benim öğrendiklerimi paylaşmak istiyorum.
Somun pişirmek için ideal sıcaklık 160-180°C arasındadır. Eğer ocağınız elektrik veya gaz ise, bu sıcaklığa tavayı ısıtmak genellikle orta-yüksek ateşle yapılır. Ama burada bir sorun var: çoğu mutfak ocağında sıcaklık göstergesi yoktur. O yüzden ben size pratik bir yöntem öğreteyim.
Tavayı hazır olup olmadığını kontrol etmek için bir damla su atın. Eğer su hemen buharlaşır ve sesi çıkarsa, sıcaklık yeterlidir. Su yavaş yavaş buharlaşırsa daha ısıtmanız gerekir. Bu basit test benim en sık başvurduğum yöntem.
Farklı ocak türleri farklı davranır. Elektrik ocaklar ısıyı daha tutarlı dağıtırken, gaz ocaklar daha değişken olabilir. Eğer indüksiyon ocağınız varsa, tavayı özel ayarlamaya gerek yoktur çünkü bu ocaklar sıcaklığı çok hassas kontrol eder.
Gaz ocağı kullanıyorsanız, alevini kontrol etmek biraz daha zor olabilir. Ben genellikle orta seviye ateşle başlıyorum, sonra somunu atıp ilk taraf kızarırken gücü ayarlıyorum. Elektrik ocakta ise, ısıtma işlemi biraz daha uzun sürüyor ama sonuç çok tutarlı oluyor.
Somunu tavaya attığınız anda tavadan hemen bir ses çıkmalı ve hızlı bir şekilde altı kızarmalıdır. Eğer hiç ses çıkmazsa ve yavaş yavaş kızarırsa, sıcaklık düşüktür. Bu durumda veya tekrar ısıtmanız gerekir.
Diğer taraftan, eğer somun tavaya atıldığında aşırı ses çıkarsa ve çok hızlı renk alıyorsa, sıcaklık yüksektir. Bu durumda dış kızarırken içi pişmeyebilir. Her somun piştikten sonra bir sonraki somun için sıcaklığı kontrol etmeyi alışkanlık haline getirdim.
Evet, değişir. İnce somun dilimlerini 160°C'de pişirebilirsiniz. Kalın parçalar için sıcaklığı 170-180°C'ye çıkarmanız gerekebilir. Çünkü kalın somun dışı kızarırken içi pişmesi için daha fazla zamana ihtiyaç duyar.
Ben kalın somun pişireceksem, orta ateşte başlayıp daha yavaş pişirmesini tercih ederim. Böylece dış yanmadan içi de güzelce pişmiş oluyor.
Hangi tava kullandığınız da sıcaklık yönetimine etki eder. Paslanmaz çelik tavalar ısıyı biraz daha tutarken, granit kaplamalı tavalar daha eşit bir dağılım sağlar. Döküm demir tavalar da mükemmel bir seçimdir çünkü ısıyı çok iyi saklarlar.
Teflon kaplamalı tavalarla çalışıyorsanız, çok yüksek sıcaklıklardan kaçınmanız önerilir. 200°C'nin üzerine çıkmayın. Seramik kaplamalı tavalar ise daha esnek davranır.
| Tava Türü | İdeal Sıcaklık Aralığı | Ateş Şiddeti | Avantajı |
|---|---|---|---|
| Granit Kaplamalı | 160-180°C | Orta-Yüksek | Eşit ısı dağılımı |
| Paslanmaz Çelik | 170-190°C | Yüksek | Dayanıklı, ısıyı tutma |
| Döküm Demir | 160-200°C | Orta-Yüksek | Isıyı çok iyi muhafaza |
| Teflon Kaplamalı | 150-170°C | Orta | Yapışkanlık sorunu yok |
En yaygın hata, tavayı yeterince ısıtmadan somun atmaktır. Bu durumda somun yapışır ve kötü görünüm alır. İkinci hata ise aşırı yüksek sıcaklık kullanmaktır. Böylece dış yanıp içi çiğ kalır.
Üçüncü hata, bir somun piştikten sonra tavayı tekrar ısıtmayı unutmaktır. Her somun arasında tavayı kontrol etmeliyiz ve gerekirse yeniden ısıtmalıyız.
Somun pişirmeden 5 dakika önce tavayı ısıtmaya başlarım. Ardından su damla testini yapıyorum. Somunu attığımda ilk taraf ortalama 1-2 dakika pişiyor, sonra çeviriyor 1-2 dakika daha pişiriyorum. Kalın somunlar için bu sürelerini biraz uzatıyorum.
Katkılı un kullanıyorsanız, sıcaklığı biraz daha düşük tutmanız iyi olur. Çünkü tat maddesi daha çabuk renk alır ve yanabilir.
Somun pişirmesi tavada sıcaklık konusu aslında çok karmaşık değildir. 160-180°C aralığında, su damla testi yaparak başlayın. Tavayı iyi ısıtın, somunu atıp hızlı renk almasını bekleyin. Hangi tava kullandığınız ve somun kalınlığınız biraz fark oluşturacaktır, ama temel prensip bu kadar basittir. Birkaç kez denedikten sonra başınız kapalı olmadan bu işi yapabilirsiniz.