Bir tavayı satın almadan önce pek çok detay düşünürüz: malzeme, boyut, kaplamaya. Ama açıkçası, tava kapağı açılması mekanizmasını nadiren tartışırız. Oysa bu, her gün mutfakta harcadığımız enerji ve pişirme işleminin rahatlığı açısından çok önemlidir. Ben ilk olarak bu konuya eski bir granit tavamla çalışırken fark ettim. Kapağı açmak için her seferinde eldiven çıkarmam, saçlarım sinmeleri geçirmem gerekiyordu. O günden sonra bu mekanizmaları nasıl seçeceğimi öğrendim.
Tavalar genellikle üç farklı kapak mekanizmasıyla gelir. Bunların her biri farklı durumlarda farklı avantajlar sunmaktadır.
En basit ve en yaygın sistem bu. Kapağın üstündeki tutamağı yukarı kaldırıp açarsınız. Görünüşte gayet basit, fakat pişirme sırasında buhardan ısınan tutamağı ele almak hiç de keyifli değildir. Birçok ev hanımı bu yöntemi tercih etmese de, ucuz tavalar genellikle bu şekilde tasarlanmıştır.
Daha modern tavalar dişli bir sistem kullanır. Tutamağı hafifçe sağa veya sola çevirirsiniz, kapak otomatik olarak açılmaya başlar. Bu sistem özellikle yüksek kaliteli tavalar ve baskılı kapakları olan modellerde karşımıza çıkar. Isı problemini tamamen çözmese de, tutacağınız yerden itibaren daha güvenli bir kullanım sağlar.
En pratik seçenek budur. Kapağın bir tarafında bir düğme veya kilit mekanizması bulunur; bunu basarsanız kapak tamamen çıkabilir. Başta biraz alışılması gerekse de, temizlik açısından çok daha kolay ve pişirme sırasında işlem yapma esnekliği sunar.
| Mekanizma Türü | Kullanım Rahatlığı | Isı Güvenliği | Temizlik Kolaylığı | Fiyat |
|---|---|---|---|---|
| Tutamak ile Açılma | Orta | Düşük | Zayıf | Düşük |
| Dişli Mekanizma | İyi | İyi | Orta | Orta |
| Çıkarılabilir Kapak | Çok İyi | Çok İyi | Çok İyi | Yüksek |
Tava kapağı açılması mekanizmasını seçerken, ne sıklıkta kapağı açıp kapatacağınızı düşünmelisiniz.
Kapağı sık açmanız gerekiyorsa (örneğin et kızartıyorsanız, ara sıra denetim yapmanız gerekiyorsa), çıkarılabilir kapak sistemi en iyisidir. Kapağı bir kenara koyup işinize bakabilirsiniz. Dişli mekanizma da makul bir seçenektir.
Kapağı kapalı tutup buharla pişiriyorsanız (örneğin pirinç pilav, kaynama işlemi), basit tutamak sistemi bile sorun yaratmayabilir. Ama ısıdan korunmak için eldiven kullanmanız gerekir.
Tava malzemesi de bu seçimi etkiler. Döküm demir tavalar ağır olduğu için, kapağı açmak fiziksel çaba gerektirmektedir. Bu durumda dişli mekanizması veya çıkarılabilir tasarım çok daha rahat olur. Granit veya seramik kaplamalı hafif tavalar ise basit tutamak sistemine de razı olabilir.
Fırına girebilen tavalarınız varsa dikkat etmelisiniz. Fırında pişirme yapılırken kapak üzerindeki tutamağın fırın sıcaklığına dayanıp dayanmadığını kontrol edin. Çıkarılabilir kapaklar bu açıdan daha avantajlıdır.
Bir tavayı almadan önce, mümkünse kapağı açıp kapatın. Tutuşu rahat mı? Kapak ne kadar hafifçe açılıyor? Üstündeki tutamak ergonomik mi? Bu sorulara cevap vererek doğru karar alabilirsiniz.
İlk tava satın alıyorsanız, dişli mekanizmayla gelen bir model tavsiye ederim. Fiyat ve rahatlık açısından dengelidir. Eğer mutfakta çok zaman harcayan biri iseniz, biraz daha bütçe ayırıp çıkarılabilir kapaklı bir tava alsanız, uzun vadede pişişleri çok daha keyifli hale gelecektir.
Tava kapağı açılması masadan düşürüleceği kadar küçük bir detay gibi görünse bile, her gün yaptığınız işleri etkilemektedir. Kapağın mekanizmasına dikkat ederek, hem güvenlik hem de kullanım kolaylığı açısından kendini daha iyi bakılan ve hissettiğiniz bir mutfak kurabilirsiniz.