Tava seçerken birçok şey dikkate alırız: malzeme, boyut, taban kalınlığı... Ama tava kapağının nasıl açıldığı konusu çoğu zaman gözden kaçar. Oysa mutfakta pratiklik söz konusu olduğunda, kapağı açış şekli gerçekten fark yaratır. Özellikle hızlı bir sos yapıyor ya da sebze haşlıyor olduğunuzda, bir elinde spatula, diğerinde kaşık varken, kapağı rahatça açmak önemli hale gelir.
Tava kapakları temelde iki şekilde tasarlanmıştır: üstten açılan ve yan açılan modeller. Her birinin kendine özgü avantajları ve zorlukları vardır. Ben de bu iki tasarımı senelerce kullanan biri olarak, hangisinin hangi durumda daha işe yaradığını paylaşmak istiyorum.
Üstten açılan kapaklar, geleneksel tasarım. Kapağın sapını yukarı doğru kaldırarak açıyorsunuz. Cam, paslanmaz çelik veya metal olabilir bu kapaklar. Benim deneyimim, bu tip kapakların mutfakta en sık karşılaştığım model olduğu yönünde.
Üstten açma yönteminin en büyük avantajı, buharın daha doğal şekilde dışarı çıkmasıdır. Kapağı açtığınızda, tüm buhar doğrudan yukarı yönde boşalır. Böylece yüzünüze ve gömleklerinize daha az buhar yapışır. Ayrıca, kapağın açılı durması, içine dokunmanız gerektiğinde rahat erişim sağlar. Örneğin, pilavın pişip pişmediğini kontrol etmek ya da yapışmış bir sos karıştırmak gerektiğinde oldukça pratiktir.
Seçenekleri bir arada görmek isteyenler betkom adresinden inceleyebilir.
Tabii, her şeyin bir olumsuz yönü vardır. Üstten açılan kapakları kapatırken, eğer dikkat etmezseniz çok gürültülü olabilirler. Ayrıca, dar tavalar için üstten açma biraz zahmetli olabilir. Ocakta sıkı sıkıya oturan bir kapağı çıkarmaya çalışırken, yanınızda başka bir el olmadığında güçlük yaşayabilirsiniz.
Yan açılan kapaklar, daha yeni bir tasarım. Kapağın bir tarafında küçük bir menteşe vardır; kapağı yan doğru tutup açarsınız. Kimi modellerde kapak tamamen çıkmaz, menteşede açık kalır. Diğer modellerde ise tam olarak sökülür.
Yan açma yönteminin en önemli avantajı, kontroldür. Kapağı sadece istediğiniz kadar açabilirsiniz. Tamamen açmak istemediğiniz durumda, kısmi açma çok daha kolay. Bu, buharın çıkışını kontrol etmek için harikadır. Pişirme sırasında sıcaklığı düzenlemek veya nem oranını ayarlamak istediğinizde, kapağı tamamen kaldırmak yerine yarısını açabilirsiniz.
Kendi denemelerimizin dışında betkom giriş tarafındaki bilgiler de yol gösterici.
Ayrıca, yan açılan kapaklar genellikle daha hafiftir. Üstten açma gerektirmedikleri için, tek elle açmak bile mümkündür. Mutfakta bir el daha boş tutabilirsiniz. Özellikle sıcak bir pişirme ortamında, kapağı açarken denge bozmamanız önemlidir.
Fakat yan açma da mükemmel değildir. Kapaktan dışarı çıkan buhar, diğer yöne yönlenebilir ve yanınızda duruyorsanız, sizi etkileyebilir. Ayrıca, kapak tamamen içeri girmiyorsa, tavada biraz daha fazla alan kaplar ve ocakta hareket ettirirken dikkatli olmanız gerekir.
| Özellik | Üstten Açılan | Yan Açılan |
|---|---|---|
| Buhar kontrolü | Tam olarak açılır | Kısmi açma mümkün |
| Tek elle kullanım | Zor | Kolay |
| Gürültü seviyesi | Daha yüksek | Daha sessiz |
| İçine erişim | Konfor | Orta düzey |
| Dar tavalar | Sorun yaşayabilir | Daha uygun |
| Ocak yerleşimi | Her yerde | Açılış yönüne dikkat gerekli |
Kısmi buhar bırakmanız gereken işlerde—mesela yavaş pişen sos, haşlanmış sebze veya pirinç pilavı—yan açılan kapaklar benim için daha uygun geldi. Sıcaklığı dengede tutmak için kapağı sadece bir kez tamamen kaldırmak zorunda kalmam.
Ama buharın çabuk çıkması gerektiği zamanlarda, mesela fırına gidecek bir tava yemeği hazırlıyor olduğumda, üstten açan kapaklar daha işlevsel olmuştur. Hızlı, net ve hiçbir karmaşa olmaz.
Tavanızı seçerken, kapağın açılış şeklini göz ardı etmeyin. Eğer mutfakta tek elinize çok yükleniyorsa, yan açılan kapaklar sizi kurtaracak. Öte yandan, hızlı ve direkt uygulamalar yapıyorsanız, üstten açılan kapaklar güvenilir dostunuz olacak. İdeal olan, eğer bütçeniz uygunsa, her iki tipe de sahip olmaktır. Böylece her pişirme türüne uygun kapağı kullanabilirsiniz.