Mutfakta mercimek kadar sık kullanılan bir malzeme az vardır. Çorba, salata, pilav… mercimek her yemeğe giriyor. Ama ben uzun yıllar mercimek pişirirken yanlış tavalarla boğuşmuşum. Bazen mercimek dipte kalıyor, bazen sarı bir tava alması durdurulamıyor. Tava mercimek lentil pişirme konusunda yapılan seçim, çorbanızın lezzetini değiştirir.
Mercimek pişirmek basit görünse de aslında tava seçimi açısından dikkat gerektiriyor. Mercimek nispeten ince taneli olduğu için tavada dibe kolay yapışır. Aynı zamanda asidik bir ortamda kısmi olarak eriyebilir ve tavayı pas tutturabilir. Bu yüzden hangi tava materialini seçtiğiniz, mercimeğin pişme kalitesini doğrudan etkiler.
Mercimek pişirirken ne tür sorunlarla uğraştığınızı düşünün: Tavada yapışan mercimek, uniform pişmeyip bazı taneler sert kalması, tavanın asidik gıda karşısında renk değiştirmesi… Bunlar sadece yanlış tava seçiminin sonuçları değil, kullanılan materyalin mercimek gibi asidik ve ince taneli bir ürünle ne derece uyumlu olduğunun göstergesidir.
Özellikle kırmızı ve sarı mercimek çok çabuk pişer. Beş on dakika içinde yumuşayıp hamur gibi olabilir. Siyah ve yeşil mercimek daha dirençli olmakla birlikte, yine de isı dağılımında sıkıntılar yaşarsınız. Yanında da en başta seçtiğiniz tava, pişirme performansı açısından belirleyici rol oynar.
| Tava Tipi | Avantajlar | Dezavantajlar | Mercimek İçin Uygunluk |
|---|---|---|---|
| Paslanmaz Çelik | Asidik gıdalardan etkilenmez. Dayanıklı ve uzun ömürlü. İsteğiniz zaman kaşık vb. metal eşya kullanabilirsiniz. | Isı dağılımı vasat. Yanması ve yapışması kolay. Temizlemesi zahmetli olabilir. | ★★★★☆ |
| Granit Tava | Kolay temizlenir. Yapışmaz özellikleri oldukça iyi. Orta seviye fiyat. | Kaplaması zaman içinde aşınır. 1-2 yılda performans düşer. Yüksek ısılarda çizilir. | ★★★☆☆ |
| Teflon Tava | Yapışmaz özelliği mükemmel. Temizlemesi çok kolay. Az yağ kullanılır. | Kaplaması çizilirse zararlanır. Yüksek ısılara dayanmaz. Dönem dönem değiştirilmesi gerekir. | ★★☆☆☆ |
| Döküm Demir | Eğer iyi bakılırsa ömür boyu dayanır. Çok iyi isı tutup dağıtır. Aşırı dayanıklı. | Mercimek asidik olduğu için pas tutuşu riski vardır. Ağır ve zor temizlenir. İlk kullanımı zahmetli (tavlama). | ★★☆☆☆ |
| Seramik Kaplamalı | Asidik gıdalar için uygun. Yapışmaz performansı iyi. Daha çevre dostu. | Kaplaması çoğu zaman çabuk hasar görür. Isı dağılımı değişken olabilir. | ★★★☆☆ |
Uzun yıllar mercimek pişirmede denemeler yaptıktan sonra, şimdi kaliteli bir paslanmaz çelik tavaya geri dönüştüm. Evet, başlarda biraz yapışıyor. Ama asidik ortamdan hiç etkilenmiyor ve yirmi yıldır yanımda. Mercimek pişirirken düşük-orta ısıda ilerleyorum ve tuzlu suya mercimek attıktan sonra hiç müdahale etmiyorum.
Granit tavalardan da razıyım ama sadece yeni tavalar için. Mercimek pişirmede granit, yapışmamayı iyi sağlıyor. Sorun şu ki iki-üç yıl sonra kaplaması inciliyor ve başa döndüğüm paslanmaz çelike benzer sorunlarla karşılaşıyorum. Yine de iki-üç yıl iyi hizmet verdiyse, yapılan yatırım değeri vardır.
Döküm demiri sevmeme rağmen mercimek konusunda tavsiye etmiyorum. Mercimeğin asidik yapısı döküm demiri aşındırır. Tavlama ve bakım gereksinimleri fazla. Eğer zaten döküm tavan varsa, sulu yemek yerine kuruluk tercih edin.
Tava seçiminin yanında, pişirme tekniği de önemli. İşte yılların deneyiminden gelen önerileri:
Mercimek pişirmeye başlamak istiyorsanız, kaliteli bir paslanmaz çelik tavaya başlayın. Bütçe izin veriyorsa, orta-yüksek fiyat segmentinde bir granit tava alabilirsiniz. İkisi de mercimeğin asidik yapısından koruma sağlar ve uzun yıllar dayanır.
Karar verirken taban kalınlığına da bakın. En az 3-4 mm taban kalınlığı mercimek gibi hassas pişirme gerektiren yemekler için iyidir. Isı dağılımı düzgün olan tavalar, mercimeğin uniform pişmesini sağlar ve dipte kalma sorununu ortadan kaldırır.