Tava satın alırken çoğu zaman malzemeye, kaplamaya ve boyutuna odaklanırız. Ama aslında en çok dokunulan ve en çabuk yorulan kısım olan sap hakkında pek düşünmeyiz. Ben de başlarda öyle yapıyordum, ta ki elimin yanmasından ya da sapın gevşemesinden sonra. Şimdi size tava sapı türü konusunda biriken deneyimlerimi paylaşmak istiyorum.
Sapı hafife almayın. Tavada tuttuğunuz kısım sadece bir tutacak değildir. Sapın türü, dayanıklılığı ve ısıya direnci, tavayı kaç yıl kullanabileceğinizi doğrudan etkiler. İyi bir sap, pişirme deneyiminizi güvenli ve konforlu hale getirirken, kötü bir sap sizi her kullanışta stres altına sokabilir.
Piyasada beş ana tava sapı türünü görmek mümkündür. Her birinin kendine göre avantajları ve dezavantajları var. Hangisinin sizin için uygun olduğunu anlamak için önce her birini tanımamız gerekiyor.
Metal saplar, genellikle tavyanın gövdesiyle aynı malzemeden yapılır. Döküm demir tavalar metal saplı olur, paslanmaz çelik tavalar da öyle. Bazı granit tavalar da metal sapla gelir. Bu saplar son derece dayanıklıdır ve yıllar boyu dayanır. Fırına da rahatlıkla girebilirler çünkü ısıya çok dirençlidirler.
Ama metal sapların en büyük problemi ısıtılması. Pişirirken sap da ısınır ve elinizi yakalanmasından korumak için mutlaka pot tutacağı kullanmanız gerekir. Böyle bir tavada çıplak elle tavayı tutamazsınız. Ayrıca metal saplar, özellikle paslanmaz çelik olduğunda, başlangıçta biraz soğuk ve konfor sağlamaz.
Silikon, ısıyı iyi yalıtım yapan bir malzemedir. Metal bir sapın üzerine silikon kaplama yapılmış tavalar oldukça rahat. Sap sıcak olsa bile silikon tabakası sayesinde eliniz yanmaz. Ben bu tür sapları çok severim çünkü tutması güvenli ve konforlu.
Dezavantajı ise silikon kaplama zaman içinde eskiyebilir, yırtılabilir veya rengi solabilir. Bazı uygun fiyatlı silikon kaplamalı saplar birkaç yıl sonra kaplamanın yerine oturmaması sorunuyla karşılaşır. Yüksek kaliteli ürünlerde bu sorun daha az görülür.
En ucuz tavaların çoğunda plastik sap görürsünüz. Hafif, çok uygun fiyatlı ve tutuşu rahat. Fakat plastik sapların ısıya dayanıklılığı sınırlı. Eğer tavanız ağır, maliyetli ürünlere girecekseniz, plastik sap tercih etmeyin. Genellikle bu saplar 2-3 yıl içinde çatlak veya çöküntüler yapabilir.
Bir diğer sorun da fırına taşıyamayacağınız tavalar olması. Plastik sap 180 derece üstünde dayanmayabilir, bu da tavayı pişirme kapasitesini kısıtlar.
Geleneksel wok tavalarında ve bazı döküm demir tavalarında ahşap saplar kullanılır. Kendine has bir estetiği vardır ve oldukça konforlu tutulur. Isıyı iyi izole eder, bu yüzden pişirirken sıcak olmaz.
Fakat ahşap saplar ıslak ortamda çabuk çürüyebilir, çatlar veya deformasyona uğrayabilir. Uzun vadede metal veya silikon kaplamaya kıyasla daha kısa ömre sahip olabilir. Ayrıca fırında kullanım sınırlandırılır.
Kaliteli tavalar genellikle paslanmaz çelik sapla gelir. Çok dayanıklı, asla paslanmaz ve ömür boyu tutabilir. Fırına sokulması tamamen güvenlidir. Sünü tasarımlar daha şık görünür.
Biraz ısınması söz konusu olabilir ama metal kaplamalı saplar kadar değil. Fiyatı diğer seçeneklere göre daha yüksektir.
| Sap Türü | Dayanıklılık | Isıya Direnç | Rahatlık | Fırın Uygunluğu | Fiyat |
|---|---|---|---|---|---|
| Metal | Çok yüksek | Mükemmel | Düşük (ısınır) | Evet | Orta-Yüksek |
| Silikon Kaplamalı | Yüksek | Çok iyi | Yüksek | Evet (sınırlı) | Orta |
| Plastik | Düşük | Sınırlı | Yüksek | Sınırlı | Düşük |
| Ahşap | Orta | Çok iyi | Yüksek | Sınırlı | Orta |
| Paslanmaz Çelik | Çok yüksek | Mükemmel | Orta | Evet | Yüksek |
Uzun vadede en iyi seçim, özellikle sık kullanacaksanız, metal veya paslanmaz çelik saplar. Biraz daha para harcasanız bile, yıllar boyu dayanacakları için parasının değeri tamamen karşılık bulur. Silikon kaplamalı saplar da güzel bir orta yol; konfor ve dayanıklılığı birleştirirler.
Plastik veya ucuz ahşap sapları tercih etmeyin. Bir tavaya yatırım yaptığınızda, sapın da o yatırıma değer vermesini beklersiniz. Ben de son dönemde satın aldığım tavalar genellikle metal veya paslanmaz çelik sapla geliyor, ve hiç pişmanlık yaşamadım.
Tavanızın diğer özellikleriyle de sapın uyumlu olmasını göz önüne alın. Örneğin fırına sık sık taşıyacaksanız, silikon kaplamalı veya plastik saplardan uzak durun. Sadece ocakta kullanacaksanız ve pot tutacağı problem olmayan biriyseniz, metal saplar hemen hemen her durumda en dayanıklı çözümdür.