Mutfakta en sık karşılaştığım sorunlardan biri, tavaya yapışıp kalan yanan tortular. Her tava sahibi bu durumla uğraşır ve doğru çözümü bilmediğinde tavayla birlikte sabrını da kaybeder. Ben de yıllar boyunca değişik tavalarla deneme yanılma yaptıktan sonra, bu problemi çözmek için sistematik bir yol geliştirdim.
Önce soruna neden olan şeyleri anlamak gerekiyor. Yanan tortular genellikle üç nedenden oluşur: çok yüksek ısıda pişirme, tavada yeterli yağ olmaması, ya da ürünün tava tabanına çok sıkı yapışması. Her tava türü bu duruma farklı tepki verir. Örneğin granit kaplamalı tavalar genellikle daha az yapışkan olduğu için az sorun çıkarırken, teflon kaplaması aşınmış bir tavada bu sorun daha sık görülür.
Temizleme stratejisini, elinizde hangi tava olduğuna göre değiştirmeniz gerekir. Farklı malzemelerin farklı hassasiyetleri var.
| Tava Türü | Temizleme Yöntemi | Dikkat Edilecekler |
|---|---|---|
| Granit Kaplamalı | Ilık su ve yumuşak bez ile maun etme, gerekirse sirke karışımı | Sert fırçalar kaplamanın ömrünü kısaltır |
| Teflon/Non-Stick | Hemen ılık su, deterjan ve bez ile temizleme | Soğuduktan sonra temizleme çok daha zor hale gelir |
| Paslanmaz Çelik | Soda, sirke veya lemon suyu karışımı ile ovma | Sert fırça kullanılabilir, çizilme riski düşüktür |
| Döküm Demir | Kuru temizlik veya çok az su ile, yağ ile cilalama | Uzun süre ıslak bırakmaktan kaçının, paslanır |
| Seramik Kaplamalı | Ilık su ve yumuşak bez, doğal ürünler tercih | Yapışkan olmakla beraber kaplaması kırılgandır |
Yanan tortular ile başa çıkmanın en önemli kuralı: hemen davranmak. Tava soğudukça yapışkan rrezidüler sertleşir ve temizlemek neredeyse imkansız hale gelir. Pişirmeden hemen sonra tavadasoğukça yapışkan hale gelir.
İlk adım olarak tavaları ılık (çok sıcak değil, çok soğuk da değil) suyla yıkamaya başlıyorum. Sıcak su daha etkili çalışır, ama aşırı sıcaklık bazı kaplamaları zarar verebilir. Yumuşak bir sünger veya bez kullanarak nazikçe ovuyorum. Çoğu zaman bu basit yöntem yeterli oluyor.
Ama ne yazık ki, her yanma bu kadar kolay temizlenmez. İnatçı tortular için ben şu yöntemleri denemekteyim:
Bilmediğiniz şeylerden kaçınmak lazım. Metal fırçalar, özellikle granit kaplamalı tavalar için ölümcül olabilir. Çabuk kaplamanızı harcarsınız. Aşırı sıcak su ani soğutmada, paslanmaz çelik tavada renk değişimine neden olabilir. Ağır kimyasallar ise tavaların iç yüzeyini tehdit edebilir.
Temizledikten sonra, tavaları tamamen kurulaması çok önemlidir. Islak bırakılmış tavalar zamanla lekelenir. Ben temizledikten sonra iyice kurutmak için düşük ısıda şöyle bir kurutuyorum. Döküm tavaların ise temizledikten hemen sonra hafif yağlanması gerekir.
Sonuç olarak, tava temizleme yanan tortular söz konusu olduğunda, hızlılık ve doğru yöntem kritiktir. Her tava türünün kendi hassasiyetleri vardır ve bunu saygıyla yaklaşmanız gerekir. Granit kaplamalı bir tavayı metal fırçayla fırlamak, döküm demiri suya batırıp bırakmak gibi hatalar yapmamalısınız.
Temizlemenin kolay olmasının en iyi yolu ise başında iyi pişirmek, yeterli yağ ve uygun ısı kullanmaktır. Ama hepimiz bazen acele ettiğimiz için kahroluyuz. O zaman da elinizdeki tava türüne uygun, doğal ve nazik yöntemleri tercih edin.