Yılların deneyimiyle söylüyorum: tavayı satın almak kadar temizlemek de önemlidir. Hatta dürüst olmak gerekirse, tavamın ömrünü uzatmak istiyorsam temizliğine ne kadar özen gösterdiğim bu işi belirliyor. Tava temizlik malzeme yıkama konusunda kendinize soracağınız soruların cevaplarını bulmanız gerekiyor. Çünkü yanlış malzeme kullandığınızda kaplamanızı veya yüzeyini hasar verebilirsiniz.
Burada iki temel seçeneğiniz var: mekanik temizlik (ovma) ve kimyasal temizlik (deterjan). İkisinin de avantajları ve dezavantajları vardır.
Mekanik temizlik araçları doğrudan fiziksel güçle kiri çıkartır. Ben de çoğunlukla bunu tercih ederim çünkü hızlı ve etkilidir. Ancak dikkat etmek gerekir.
Kimyasal temizlikçiler ise kiri çözmek için tasarlanmış maddeler kullanır. Daha naziktir ama bazen yeterli olmayabilir.
| Temizlik Yöntemi | En İyi Kullanım Alanı | Kaplamalı Tavalar | Paslanmaz Çelik Tavalar | Döküm Tavalar |
|---|---|---|---|---|
| Yumuşak sünger + deterjan | Günlük temizlik | ✓ Güvenli | ✓ Güvenli | ✗ Paslanmaya sebep olabilir |
| Sert fırça veya Scotch-Brite | İnatçı kir temizliği | ✗ Kaplamaları çizer | ✓ Güvenli | ✓ Güvenli |
| Çelik tel temizleyici | Çok ağır kirlenmeler | ✗ Hasar verir | △ Dikkatli kullanım gerekir | ✓ Çok etkili |
| Baking soda + su macunu | Doğal temizlik | ✓ Nazik | ✓ Nazik | ✓ Güvenli |
| Limon suyunun kuvvetli çözücüler | Mineral ve kire karşı | △ Çok durumda güvenli | ✓ Güvenli | ✗ Paslanmaya neden olabilir |
Çoğu kaplamalı tavada (granit veya seramik) en büyük yanılgı asla sert materyaller kullanmamaktır. Ben bir kez Scotch-Brite kullandığımda kaplamayı kaşıdığımı görmüştüm. O günden sonra sadece yumuşak süngerle temizliyorum.
Kaplamalı tavalar için sıcak su ve yumuşak sünger, biraz deterjan ile yeterlidir. Eğer yapışmış yiyecekler varsa, tavam soğuduktan sonra biraz sıcak su dökün ve 10-15 dakika bekletin. Sonra hafifçe süngeriyle geçin. Tava temizlik malzeme seçerken elimden geldiğince nazik olmayı tercih ederim.
Paslanmaz çelik tavalar çok dayanıklıdır ve burada daha cesur davranabilirsiniz. Ben rahatlıkla sert fırça kullanabilirim. Hatta çelik tel temizleyiciler bile sorun olmaz. Ama dikkat: aksi yönde ovarsanız paslanmaz çelik üzerine çizikler oluşabilir. Metal damarmış gibi ilerletmek daha iyi sonuç verir.
Döküm tavalarla ilgili en sık hata su ve deterjan kullanmaktır. Bu tavalar zamanla bir patina katmanı oluşturur ve bu katman koruyucu görev yapar. Deterjan bunu yıkayıp tabakayı hasara uğratabilir.
Bunun yerine ben kuru bir bez kullanırım. Hala yapışmış kır varsa, çelik tel temizleyici veya kaba tuzla ovabilirim. Sonra çok hafif sıcak su ile durularım (deterjan olmadan) ve hemen kuruturum. Döküm tavası kurutma işini asla atlamayın, yoksa paslanır.
Açıkça söyleyeyim: tavsiye etmiyorum. Hemen hemen tüm tavalar bulaşık makinesinde zarar görebilir. Sıcak su basıncı ve ağır deterjanlar kaplamaları hasar verir. Paslanmaz çelik tavalar daha dayanıklıdır ama ben yine de el yıkaması yaparım. Döküm demir tavalar kesinlikle bulaşık makinesinde açılmamalıdır.
Kişisel olarak bunu söylüyorum: tavayı hemen temizlemeye başlayın. Kir kuruduğunda işi zorlaştırırsınız. Tava soğumuş değilse ilk iş sıcak su dökmek ve birkaç dakika beklemek. Sonra yumuşak sünger ve hafif sabunla nazikçe ovun.
İnatçı kırlar için baking soda ve su karışımı yapın. Hatta limon suyu da işe yarar. Tava temizlik malzeme yıkama rutininiz tavamızın türüne uygun olmalıdır. Kaplamalı tavalar nazik, paslanmaz çelik tavalar biraz sert işleme dayanabilir, döküm tavalar ise geleneksel yöntemlerle korunmalıdır.
Tavamızın ömrünü uzatmanın anahtarı, satın aldığımız andan itibaren doğru bakımından geçer. Tava seçiminde olduğu kadar temizliğinde de bilinçli olmak gerekir. Tavamızın malzemesini ve kaplamak türünü anladığımız zaman, temizlik rutini oluşturmak çok daha kolay hale gelir.