Mutfakta soda, yani sodyum bikarbonat, pek çok işe yarayan bir ürün. Ama tavada soda kullanımı söz konusu olunca, insanlar çoğu zaman emin olamıyorlar. Tavalarımızı nasıl temizleyelim, bakım yapalım, hatta pişirme sırasında soda kullanabilir miyiz? Kendi deneyimlerimden hareketle, bu konuda en çok merak edilen soruları cevaplamak istiyorum.
Evet, yapabilirsiniz. Tavada soda kullanımı temizlik konusunda oldukça etkilidir. Özellikle tavada yapışmış yiyecek kalıntıları varsa, soda harikalar yaratır. İşte nasıl yapıyorum:
Tavaya biraz su döküyorum, ocakta hafifçe ısıtıyorum. Sonra bir kaşık soda serpip, tava fırçasıyla yavaşça ovuyorum. Soda, yanmış izleri ve pişirme artıklarını çoğu zaman başarıyla kaldırıyor. Su ile durulattıktan sonra kuruluyor ve tavamı yeniden kullanmaya hazır hale getiyor.
Ama şunu bilemem: her tava türü için eşit güvenli midir? Granit tavada soda, seramik kaplamalı tavada soda — bunlarda farklı davranışlar gösterir.
| Tava Türü | Soda ile Temizlik | Dikkat Edilecekler |
|---|---|---|
| Granit Tava | Çok güvenli | Kaplamanın üzerinde daire hareketleriyle uygulayın. Tatlı ısıda temizleyin. |
| Seramik Kaplamalı Tava | Güvenli ama dikkatli | Yumuşak fırça kullanın. Aşındırıcı ürünler kaplamanızı kısa sürede yıpratır. |
| Teflon Tava | Risky | Soda parçacıkları kaplamanın çizilmesine neden olabilir. Ilık suyla yumuşak bez tercih edin. |
| Döküm Demir Tava | Orta seviye | Soda suyunu aşırı sıklıkla uygulamayın. Pas tutması açısından hızla kurulayın. |
| Paslanmaz Çelik Tava | Çok güvenli | Hiç sorun yok. Kalıntıları temizlemek için serbestçe kullanabilirsiniz. |
Bu soru daha çok kek, muffin gibi fırında pişirilen ürünlerle ilgilidir. Ama tava üzerinde pişirilen, örneğin krep veya omlet gibi yiyeceklere soda eklemek isteyenler de var.
Cevap kısaca evet, ama amacını bilmek gerekir. Eğer yükseltici ajan arıyorsanız — yani hamuru kabartan bir madde arıyorsanız — o zaman evet. Bir yemek sırasında hamurun üzerine soda serpmek, kimyasal bir reaksiyon oluşturur ve hava kabarcıkları meydana gelir. Bu, özellikle waffle veya krep yapıyorsanız hoş bir sonuç verir.
Ama burada dikkat etmelim ki: tavada soda kullanımı bu amaçla yaparken, sodanın açığa çıkardığı CO2 gazı çabuk harcar. Hamuru ısıya koymadan hemen önce soda eklemeliyim. Aksi takdirde kabartma etkisini kaybedersiniz.
Bazen ısıtlı soda ve su bile yetmez. O zaman biraz daha iddialı bir yöntem uyguluyorum. Tavaya soda ve beyaz sirke döküyorum. Bu ikisi bir araya geldiğinde, çok güçlü bir temizleyici oluşuyor. Fiziksel olarak köpürür ve yanmış kalıntıları yumuşatır.
Bunu yapılı tavalarımda hiç sorun yaşamadım. Ama teflon kaplamaya sahip bir tavada bu yöntemden uzak duruyorum. Aşındırıcı etki, kaplamayı zamanından önce yıpratır.
Eğer iyi durularsanız, hayır. Ama ben açıkçası sadece sıcak su ile duruluyorum, bazen silikon spatula ile de uğraşıyorum. Soda su ile çözünür ve gider. Yeter ki tava tamamen ıslak değilken kurulasın.
Eğer cidden kaygı duyuyorsanız, normal deterjan ile bir kez daha yıkayabilirsiniz. Ama çoğu durumda gereksiz.
Soda her zaman elinde olmayabilir. Ben başka seçenekleri de kullanıyorum:
Tavada soda kullanımını desteklerim, ama tava türüne göre değiştirim. Granit ve paslanmaz çelik tavalarımda serbest şekilde kullanıyorum. Seramik kaplamalı tavada yumuşak fırça ile daha nazik yaklaşıyorum. Teflon tavamı ise hemen hemen hiç soda ile temizlemiyorum.
Tavalarımızın uzun ömürlü olması için, doğru temizlik yöntemi kadar önemli olan şey, tavayı seçerken kalite ve uygunluğa dikkat etmektir. Çünkü ne kadar iyi temizleseniz, kötü bir tava yine kötüdür.