Mutfağımda ilk defa bir alüminyum tava aldığımda, çok hafif olmasına şaşırmıştım. Elinde tutunca neredeyse hiç ağırlık hissetmiyordu. Fakat bir yıl sonra, hala aynı tavayı kullanıyor olmam, hafifliğin yanında daha bir şeyler vardığını fark ettirdi. Özellikle 3-4 mm kalınlıkta alüminyum tavalar, bu hafifliği warping riski olmadan sunabiliyor.
Peki, alüminyum tava seçerken ağırlık ve kalınlık neden bu kadar önemli? Her gün aynı tavayı tutup kaldırdığımda, omuzlarım minibir fark bile hissedebiliyor. Ama bundan çok daha kritik olan şey, tavamın ocağa koyduğumda nasıl davrandığı. İşte burada kalınlık devreye giriyor.
Alüminyum, ısıyı çok hızlı iletir. Bu harika olabilir—yemek daha hızlı pişer. Ama aynı zamanda sorunlu da olabilir. Tavamız çok ince olursa, ocağın sıcak bölgesinde daha da sıcak hale gelen yerler oluşur. Yani yemek bir tarafta yanabiliyor, diğer tarafta az pişebiliyor. Ayrıca ince tavalarda warping dediğimiz—tavamızın eğilmesi, bükülmesi—sorunu başlayabiliyor.
Bunu deneyimlemiştim. Bir zamanlar çok ucuz, ince bir alüminyum tava almıştım. İlk hafta gayet güzel çalışıyordu. Ama zamanla, tabağa koyduğumda tava uçlarda kıvrılmış olduğunu gördüm. Ocağa tekrar koysam, arada boşluk kalıyordu. Bu, ısının eşit dağılmaması demekti.
3 ile 4 milimetre arasındaki kalınlık, deneyimlerime göre altın oran. Ne çok ağır, ne çok hafif. Daha açıkçası:
Bunları söylerken, 1-2 mm kalınlıkta alüminyum tavalara bile rastlayabilirsiniz. Bunlar çok ucuza gelir. Ama bir-iki yıl içinde, tavamız kabarıyor veya çarpılıyor. Boşa harcanan para olur.
| Tava Malzemesi | Ortalama Ağırlık (26 cm) | Isı İletimi | Warping Riski | Dayanıklılık |
|---|---|---|---|---|
| Alüminyum (1-2 mm) | 300-400 g | Çok Hızlı | Yüksek | Düşük |
| Alüminyum (3-4 mm) | 500-700 g | Hızlı (Dengeli) | Minimum | Yüksek |
| Paslanmaz Çelik | 700-900 g | Yavaş | Neredeyse Yok | Çok Yüksek |
| Döküm Demir | 1500+ g | Yavaş Ama Çok | Yok | Çok Yüksek |
Tabloya bakınca görüyorsunuz: alüminyum tavalar gerçekten hafif. Ama 3-4 mm olduğunda, bu hafiflik hala pratik kalırken, dayanıklılık da söz konusu.
Alüminyum tavamızın üzerinde ne varsa o da fark yaratıyor. Teflon, seramik, granit kaplama... Bunlar tavaya biraz ağırlık eklerken, aynı zamanda warping riskini daha da azaltıyor. Üstelik kaplamanın kalınlığı da önemli. Kaliteli kaplama, alüminyumun çarpılmaya karşı dayanıklılığını arttırıyor.
Kendi mutfağımda kullandığım 3,5 mm alüminyum tava, üzerinde çok ince bir Teflon kaplaması var. İlk kullandığımda oldukça hafif geldi, ama sonra döküm demiri kaldırdığımda daha rahat hissettim. Yıl boyu kullandığımda ise, tava hala düz duruyor, kaplaması soyulmaya başlamadı.
Eğer çoğunlukla ev pişirimi yapıyorsan ve günde birkaç kez tava kullanıyorsan, 3-4 mm alüminyum tava mükemmel. Hafif olması omuzlarını yormuyor, hızlı ısıması yemek zamanını kısaltıyor. Ama eğer çok ağır mutfak işi yapıyorsan—örneğin ticari amaçlı veya büyük yemekler—o zaman paslanmaz çelik veya döküm demir daha mantıklı olabilir.
Alüminyum tava seçerken mutlaka kalınlığı kontrol et. Eğer üzerinde "2 mm" veya "1,5 mm" yazıyorsa, geçip. Seni uzun vadede hayal kırıklığına uğratacak. 3-4 mm yazanı ara. Evet, biraz daha pahalı olacak, ama aradaki fark ilk ay bile belli olacak. Tavamız düz durur, yemek eşit pişer, ve yıllar boyunca yanında kalır.