Bir tavayı uzun süre kullanırken kaplaması aşınıyor, çiziliyor, hatta bazı yerlerde soyuluyor. İlk başta yeni bir tava almayı düşündüm, ama sonra bir şey aklıma geldi: acaba evde tava kaplaması yenileyebilir miyim? Araştırdığımda, çeşitli yöntemler olduğunu ve bunların maliyetinin çok düşük olduğunu öğrendim. Şimdi sana bu deneyimimi paylaşıyorum.
Tavalar zamanla muhabbet görmese de, aşınma kaçınılmaz. Özellikle Teflon kaplamalı tavalar sık kullanıldığında, metal spatulalarla hırlatıldığında ya da yüksek sıcaklıklarda pişirme yapıldığında kaplamalar hasar görüyor. Döküm demir tavalar paslanıyor, seramik kaplamalı modeller çatlamaya başlıyor. Kaplaması bozuk bir tavada pişirme kalitesi düşüyor, yemek yapışıyor, ve en önemlisi, sağlık riski oluşabiliyor.
İşte tam bu noktada bir seçimle karşı karşıya kalıyorsun: ya tavayı çöpe atıp yeni bir tava alacaksın, ya da kaplamasını yenileyen bir yöntemi deneyeceksin.
Evde yapabileceğin tava kaplaması yenileme yöntemlerini sırasıyla anlatıyorum. Her birinin kendine göre avantajları ve zorlukları var.
Teflon kaplamalı tavalarda en çok karşılaştığım sorun budur. Kaplaması aşınmış bir Teflon tavayı tekrar kullanılabilir hale getirmek mümkün, ama sınırları var.
Evde yapılabilecek işlem: Tavayı sıcak suyla ve sabunla iyice yıka, kurulanındırılı. Daha sonra tava dışında kalan kısmını masking teyp veya gazete ile kapat. Teflon sprey boyasını kullanarak ince ve eşit katmanlar halinde, her tabaka arasında 15-20 dakika bekleyerek 2-3 kat uygula. 24 saat kuruması için beklet.
Kolaylığı: Ucuz ve hızlı. Bir kutu Teflon spray 50-150 lirası arasında bulunur.
Sınırı: Ev ortamında yapılan kaplamalar profesyonel kadar dayanıklı olmaz. 3-6 ay kadar direnir. Ayrıca uygulamada pratik gerekir; pürüzlü veya eşitsiz sonuç alabilirsin.
Seramik kaplamalı tavalar daha güvenli olarak bilinir, bu yüzden seramik kaplamasını yenilemeyi deneyen çok kişi var.
Evde yapılabilecek işlem: Tavayı iyice temizle ve kurulanındırılı. Seramik kaplama sprey kullan. Teflon kaplama gibi aynı şekilde, ince ve çoklu katmanlar halinde uygula. Aralarında bekleme süresi 15 dakika yeterli. En az 3 kat yapmanı tavsiye ederim.
Kolaylığı: Teflon kaplaması kadar kolay uygulanır. Seramik sprey de benzer fiyatta.
Sınırı: Seramik kaplaması daha kırılgan olduğundan, evde yapılan uygulama çabuk aşınır. Ayrıca döküm demir gibi oldukça gözenekli tavalarda iyi tutmayabilir.
Döküm demir tavalar aslında "kaplamaz" tavalardır. Bunlar kullanım sırasında oluşan bir "patina" tabakasıyla koruma sağlar. Eğer paotinası kaybolmuşsa, tavlamayı yenilemen gerekir.
Evde yapılabilecek işlem: Tavayı sıcak suyla ve tel fırçayla ciddi şekilde temizle, eski patinayı soyup, metal yapısını ortaya çıkar. Daha sonra tavaların içinde ve dışında yüksek kaliteli sıvı yağ veya kızartma yağı sür. Özü ön ısıtılmış 200°C fırında 1 saat pişir. Fırından çıkart, çok sıcakken fazla yağı emmece kağıdıyla sil. Birkaç kere tekrarla.
Kolaylığı: Ev fırını kullanıyorsan hiç sorun değil. Tekniği bir kere öğrendikten sonra çok kolay hale geliyor.
Sınırı: Süre alır ve fırında yapılması gerekir. İş yoğunsa pratik olmayabilir. Yanlış yapılırsa yağ kokması oluşabilir.
Çoğu şehirde "tava ve bıçak bileme" diye işletmeler vardır. Bu yerler tavalarınızı profesyonelce kaplayabilir.
Avantajı: Kalitesi ev uygulamasından çok daha iyi. 1-2 yıl kadar dayanır.
Dezavantajı: Maliyeti yüksek. Bir tavayı kaplatmak 100-300 lira arasına çıkabilir. Yeni bir kaliteli tava alması daha ucuz olabilir.
| Yöntem | Maliyet | Dayanıklılık | Kolaylık | Uygun Tava Türü |
|---|---|---|---|---|
| Teflon Sprey | Düşük (50-150 TL) | 3-6 ay | Kolay | Teflon tavalar |
| Seramik Sprey | Düşük (50-150 TL) | 2-4 ay | Kolay | Seramik tavalar |
| Döküm Tavlama | Çok Düşük (yağ maliyeti) | 6-12 ay | Orta | Döküm demir tavalar |
| Profesyonel Tamir | Yüksek (100-300 TL) | 1-2 yıl | Veri yok (başkası yapar) | Tüm türler |
Hangi yöntemi seçeceğine tavının değeri ve durumuna göre karar ver. Eğer eski ve ucuz bir tava ise, Teflon spreyini dene. Maliyet zaten çok az, başarısız olsan bile bir şey kaybetmeyeceksin. İlk sefer pürüzlü olabilir, ama ikinci seferde tekniğini geliştirirsin.
Eğer tavayan değerli ve uzun süre kullanmak istiyorsan, profesyonel tamir seçeneğini düşün. Özellikle döküm demir tavalar için bu yatırım değer. Ya da basitçe yeni bir tava almayı düşün; fiyatı çok yüksek olmayabilir.
Döküm demir tavaya sahipsen, kesinlikle tavlama tekniğini öğren. Çünkü bu tavaları uzun yıllar tutabilirsin, sadece periyodik olarak tavlaman yeterli.