Mutfakta çok sayıda tavayı denedim, gözlemledim ve kullandım. İlginç olan bir gerçek vardır: insanlar tavaya satın alırken kaplamaya, boyutuna hatta rengine bakarlar, ama sapı neredeyse hiç görmezler. Oysa tava sapı malzemesi seçim, günlük pişirme deneyiminizi ya çok keyifli ya da oldukça rahatsız hale getirir.
Neden mi? Çünkü tava sapı elinizde kalır. Sadece ısı taşınız, tabanında da kalır. Uygun olmayan bir sap, sıcak tutması, ağır gelmesi veya kırılması nedeniyle mutfakta iş yapmanız zorlaştırır. İyi bir sap ise tavayı rahat tutmanızı, güvenle manipüle etmenizi sağlar.
Pazarda üç ana sap malzemesiyle karşılaşırsınız. Her birinin kendine özgü avantajları ve dezavantajları vardır.
| Sap Malzemesi | Isı İletkenliği | Dayanıklılık | Ağırlık | Bakım | Fiyat |
|---|---|---|---|---|---|
| Metal (Paslanmaz Çelik, Alüminyum) | Yüksek | Çok Yüksek | Orta-Ağır | Kolay | Ekonomik |
| Ahşap veya Bambu | Düşük | Orta | Hafif | Hassas | Ekonomik |
| Silikon veya Plastik Kaplı Metal | Düşük | Orta | Hafif | Kolay | Orta |
| Bakelit (Sert Plastik) | Düşük | Yüksek | Hafif | Çok Kolay | Orta |
Paslanmaz çelik veya alüminyum saplar, profesyonel mutfakların tercihidir. Neden? Çünkü uzun ömürlüdür ve ısıya hiç etki etmez. Metal sap alan tavalar, fırına da girebilir. Ben de evimde metal saplı tavalardan yana taraftarım; iki taraf kullanımda güvenlidir.
Dezavantajı, sap sıcakta kalması ve eldiven gerektirir. Ama bu çoğu insan için sorun değildir. Mutfakta hızlı hareket ederseniz, sap sıcaklaşmadan çoğu işi bitirir, sonra mutfak havlüsü sararsınız.
Ahşap sap çok hoş görünür, elinizde sıcak hissetmez ve estetik açıdan harikadır. Ama bakım gerektirir. Sık sık ıslak ortamda kalırsa çatlar veya bulanıklaşır. Fırına gidemez, yıkama makinesinde de yeri yoktur.
Bambu ise biraz daha dayanıklı, fakat pahalıdır. Eğer tavayı sık fırında kullanmayacaksanız ve elle yıkamayı göze alırsanız, güzel bir tercih olabilir.
Silikon kaplı metal saplar, metal sapın dayanıklılığına, ahşabın sıcak tutmayan özelliğini katmaya çalışır. Pratiktir, eldiven gerekmez. Ama uzun süre sıcağa maruz kalırsa silikon bozulabilir. Bakelit (sert plastik) ise daha dayanıklı, ama hala fırına gidememez ve zamanla kırılabilir.
Metal sap seçiniz. Sadece metal, fırın sıcaklığına dayanır. Döküm tavalar da bu kategoriye girer ve harika fırın uyumludur.
Silikon veya bakelit saplı modellere bakın. Bambu da hafiftir, ama bakım gerektirir. Pişirirken ağır tavayı kaldırmakta zorluk çekiyorsanız, bu yön daha uygun.
Ahşap veya bambu saplar mutfağa zarif bir görünüm katar. Ama bunları sadece stoktop kullanımlı tavalar için seçin. Fırına gitmesi gereken tavalar varsa, metal sapı tercih edin.
Paslanmaz çelik metal sap, yıllar boyunca sorunsuz hizmet eder. İçinde bahçıvan kadar güvenilir.
Birinci kural: Satın almadan önce tavayı elinize alıp tutun. Sap ergonomik midir? Rahat mıdır? Çok sıcak mu tutuyor? Ağır mı geldi?
İkinci kural: Sap malzemesini, tavayı nasıl kullanacağınız planına göre seçin. Sadece ocakta kullanacaksanız estetik konfor yönünde farklı seçebilirsiniz. Fırın kullanıyorsanız, metal olmak zorunludur.
Üçüncü kural: Ucuz tavaya yatırım yapmayın. Kötü sap, yıl bitiminde kırılmış, çatlamış ve tehlikeli hale gelir.
Kendi mutfağımda döküm tavalara, paslanmaz çelik metal saplı tavalar ve bir-iki silikon saplı ağır çalışan model vardır. Her birine farklı işlerde güveniyorum. Sap malzemesi seçim yapıken, kullanım alışkanlıklarınızı merkeze alırsanız, doğru kararı verirsiniz.