Mutfakta zaman geçirdikçe, küçük detayların ne kadar büyük fark yarattığını fark ettim. Fırında açılabilen tutamak da tam olarak bunlardan biri. Eğer siz de tavayı ocakta başlayıp fırında bitirmeyi seviyorsanız—mesela et sotelemek, tavuk pişirmek ya da tatlı bir kek hazırlamak—bu özellikleri bilmek karar vermenizi kolaylaştıracak.
Geleneksel sabit tutamaklı tavalar pratik gibi görünse de, fırında 200°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda sorun yaratabilir. Açılabilen tutamaklar bu engeli ortadan kaldırıyor. Hatta aynı tutamağı başka tavalarla da kullanabiliyorsunuz—bu da uzun vadede para biriktiriyor.
En yaygın türü bu. Tutamağın tabanında bir pim bulunur ve tava tutamağı bu pim üzerinde dönüp açılıp kapanır. Kullanışlı ve hızlı bir çözüm. Elinizle bir hareketle tutamağı tavaya dik açıyla koyabilir ya da tamamen yan tarafa açabilirsiniz.
Zamanla bu pivot sistemde gevşeklik ortaya çıkabilir. Tutamak biraz sallanmaya başlarsa—ki benim de başıma geldi—stabiliteyi kaybediyor. Ama ilk başta çok rahat kullanılıyor.
Tutamağın alt kısmında iki kenardan tava tutacak şekilde klipsler vardır. Basit bir harekelle tutamağı kilitler ve açarsınız. Çok sık açıp kapatıyorsanız bu mekanizmanın aşınabileceğini gözlemlemiştim.
Avantajı, pivot sisteminden daha sabit olması. Dezavantajı, her kullanışta biraz daha dikkatli olmak gerekiyor.
Daha eski tasarımlar arasında bulunur. Tutamağı açmak için bir vidayı çevirerek açar ve kapatırsınız. Çok sağlam ve uzun ömürlü bir çözüm, fakat pratiklik açısından pivot ve klips sistemleri daha iyi. Her seferinde vida çevirmek zahmetli hale gelebilir.
Tutamak tamamen tavadan ayrılıyor. Bu sistemle, tavayı güzel sunabileceğiniz bir seramik asa ya da ahşap tutamakla sunarken, işin başında metal tutamak kullanabilirsiniz. Fakat farklı tutamaklara sahip olmanız gerekir ve her bağlantıda küçük boşluklar yaşanabilir.
| Tutamak Türü | Kullanım Kolaylığı | Dayanıklılık | Fırın Sıcaklığı Limiti | Fiyat Aralığı |
|---|---|---|---|---|
| Dönerli (Pivot) | Çok iyi | Orta | 180-200°C | Ekonomik |
| Klips Sistemi | İyi | İyi | 200-220°C | Orta |
| Vida Sistemi | Kötü | Çok iyi | 250°C+ | Yüksek |
| Detaşable | Orta | İyi | Değişken | Yüksek |
Tutamak mekanizmasına kadar malzeme de fark yaratıyor. Bakelite ya da silikon tutamaklar ısıya dayanıklı olup daha rahat tutuluyor, fakat 200°C'nin üzerinde eğilme riski taşıyor. Paslanmaz çelik tutamaklar daha sıcağa dayanıyor, ama sıcak sıcak tutunca eliniz yanıyor.
Metal tutamağın üzerine kaucuk veya silikon sarılı olanları tercih ettiğim zamanlar oldu. Bu kombinasyon pratiklik ile dayanıklılığı dengeleyor.
Eğer haftada birkaç kez fırında pişirme yapıyorsanız, klips sistemi ile bakalite tutamağa sahip tavalar en iyi seçim bence. Pratik, yeterince dayanıklı ve uygun fiyatlı.
Profesyonel mutfakta çalışıyorsanız veya çok yüksek sıcaklıklar gerekliyse, vida sistemi daha uzun ömürlü bir yatırım.
Ve unutmayın: fırına girebilen tavalar, ocak üzerinde sabit tutamağa sahip tavalardan çok daha çok iş görebilir. Bu da demektir ki, doğru tutamak seçimi, daha az tava satın almanız anlamına gelebiliyor.