Somun pişirmek benim için hep merak konusu olmuştur. Evde fırında pişirdikten sonra, tavada da denemeye karar verdim ve çok şey öğrendim. Özellikle sıcaklık konusu başta kafa karıştırıcı geldi bana. Hangi ısıda başlamalı, ne kadar yüksek tutmalı, alt tarafı nasıl kızartmalı – sorular birbirini kovalıyor. Şimdi bu tecrübeleri sizinle paylaşmak istiyorum.
Somun tavada pişirmek sıcaklık meselesi aslında çok kritik. Çünkü fırında sabit ve çevreleyen bir ısı varken, tavada sadece alt taraftan ve biraz da yan taraflardan ısı alıyor somun. Eğer sıcaklık çok yüksekse, dış kısmı yanacak ama içi çiğ kalabilir. Eğer çok düşükse, hamur iyi açılmayacak ve kulağı kabarık çıkmaz.
Benim deneyimim gösteriyor ki, bu işte hızlılık ve uygun sıcaklık kombinasyonu gerekiyor. Biraz da tavanızın kalitesi rol oynuyor. Kaliteli, ısıyı iyi dağıtan bir tava ile uygun sıcaklıkta başladığımda sonuç gerçekten iyi oluyor.
Tavada somun pişirmek için genellikle üç aşamalı bir yaklaşım kullanırım. İlk aşamada tava orta ısıda ısıtırım – bu yaklaşık 160-180°C demek isterseniz. Bu sıcaklıkta somunum alt tarafı yavaş yavaş renk almaya başlar ve içi de pişmeye başlar.
İkinci aşamada (yaklaşık 2-3 dakika sonra), ısıyı biraz düşürürüm. Çünkü bu noktada somun içi daha soft kalmalı, dışı da aşırı yanmamalı. Orta-düşük arası (140-160°C civarı) idealdir benim için.
Üçüncü aşamada, eğer üst kısmı da biraz renkli görmek istiyorsam, ikinci tarafında ısıyı bir tık artırırım. Ama bu sadece estetik için – işlevsel olarak ortaya çıktığı zaman tabağa alırım.
Tavalarımız hep aynı şekilde davranmaz. Ben farklı tavalarla çalıştığım için bunu çok net görüyorum. Mesela:
| Tava Türü | Ön Isıtma Sıcaklığı | Pişirme Sıcaklığı | Dikkat Edilecekler |
|---|---|---|---|
| Granit/Seramik Kaplamalı | 170-180°C | 150-160°C | Isı homojen dağılır, sıcaklık hızlı yükselir |
| Paslanmaz Çelik | 180-190°C | 160-170°C | Isıtmada zaman alır ama düzgün kızartır |
| Teflon (Antiyapışkan) | 150-160°C | 130-150°C | Yüksek ısıya dayanmaz, sıcaklığı düşük tutun |
| Döküm Demir | 190-200°C | 160-180°C | Isıyı uzun süre tutar, ani artış yapabilir |
Tabloda görüldüğü gibi, teflon tavada çok dikkatli olmak gerekiyor. Benim teflon tavalarımda somun pişirmek, çok daha düşük sıcaklıkta ve daha uzun sürede olmaktadır. Granit tavalarda ise biraz daha cesur davranabiliyorum – kaplamalar ısıya daha dayanıklı.
Tavada somun pişirmeden önce tava ne kadar süre ısıtılmalı?
Ben 2-3 dakika yeterli görüyorum. Somunum tavaya düştüğü an biraz tıslama sesinin duyulması iyi bir işaret. Bu, tavanın hazır olduğunu gösteriyor.
Somun pişirmek için kaç dakika yeterli?
Alt tarafı 3-4 dakika, üst tarafı da 2-3 dakika pişiriyorum toplam. Ama bu, somun büyüklüğüne ve tavamın isıtma kapasitesine göre değişebiliyor. Kalın bir tava daha uzun, ince bir tava daha kısa tutabiliyor.
Somun tavada pişerken içi çiğ kalırsa ne yapmalı?
Isıyı biraz düşürüp, her tarafını 1-2 dakika daha pişiriyorum. Yüksek ısıda tutmamaya dikkat ediyorum yoksa dış tarafı yanıyor.
Yağ mı tereyağ mı kullanmalıyım?
Benim tercihim tereyağ. Daha iyi aroması oluyor ve rengi daha güzel çıkıyor. Ama yağ da kullanılabilir – sıcaklık yönetimi açısından fark yok.
Tavada somun pişirmek, ilk başta karmaşık görünse de, aslında birkaç denemenin sonunda çok doğal oluyor. Sıcaklığı uygun tuttuğunuzda ve zamanlamaya dikkat ettiğinizde, evinizde de kahvaltılık, lezzetli somunsuz kalmayacaksınız.