Mutfakta en sinir bozucu anlardan biri, kullandığınız tavanın kapağını kırmaktır. Özellikle cam kapaklar kolayca kırılabiliyor. Kapak olmadan pişirmeye başlayınca da hemen fark edersiniz—buhar kaçıyor, nem azalıyor, yemek istediğiniz şekilde pişmiyor. Kızartmada çıtırlık kaybolabiliyor, et pişirmede daha uzun zaman geçmesi gerekiyor, tavada sıvı çok hızlı buharlaşıyor.
Ben de bu durumla karşılaştım. Favorim tava kapağını kırdığımda, hemen yeni bir kapak almak yerine evdeki malzemeleri kullanmaya çalıştım. Denemelerim sırasında öğrendiklerim, gerçekten işe yaradı. Size de paylaşmak istiyorum.
Pişirirken kapak kullanmamız, sadece alışkanlık değil—bilimsel bir sebep var. Kapalı ortamda, sıcak buhar geri dönüyor ve yemeğin dış kısımını daha hızlı pişiriyor. Kapaksız pişirmede ise bu buhar hemen kaçıyor, sıcaklık düşüyor, pişirme süresi uzuyor. Etmek için bile önemli farklı oluyor.
Ayrıca, kızartma yaparken kapaksız çalışmak, yağın daha çok buharlaşmasına neden oluyor. Bu da sağlık açısından dezavantajlı olabiliyor.
| Alternatif | Avantajları | Dezavantajları | En İyi Kullanım |
|---|---|---|---|
| Düz Tabak | Tamamen buharı tutar. Gözle içeriyi görebilirsiniz. Çoğu tavanın üzerine oturur. Tava boyutundan biraz büyük herhangi bir tabak işe yarar. | Çok ısınan tavadan tabağa geçen ısıtan el yakabilir. Tabak kırılabilir. Tabağın altı tavanın kenarından düşebilir. | Düşük ve orta ateşte pişirmeler. Kapağı olmayan tavada et suyu tutmak, sebze haşlamak, pirinç pişirmek. |
| Alüminyum Folyo | Ucuz ve her mutfakta vardır. Kolay kullanılır. Tabağın düşmesi gibi sorunları yoktur. Çok sıcak ortamda da dayanır. | Buharı tamamen tutmaz—kenarlardan kaçar. Tekrar tekrar yenisini yapmak gerekebilir. Folio yırtılırsa işe yaramaz. | Açık ateşte kısa pişirmeler. Fırında pişirecek yemeği güneşten koruma. İçeriği kontrol etme ihtiyacı yoksa. |
| Islak Mutfak Bezi | Buharı iyi tutar. Evde daima vardır. Çok sıcak değilse el açılı kalabilir. Isı yayılımını düzenleyebilir. | Bezi çok sıcak tavaya koymak tehlikeli olabilir. Yangın riski vardır. Nem taşıdığı için kısa süreli çözümdür. Tezek gerekir. | Orta ateşte pişirmeler. Kısa pişirme süreleri. Fırına sokmayacağınız yemekler. |
| Başka Bir Tava | Buharı mükemmel tutar. İkinci tavayı kapatmak gerekiyorsa ikinci kapak da gerekir ama neyse ki simetri hoş görünüyor. | Tam oturmayabilir. İki tavayı dengede tutmak zor olabilir. Tavan içeriği o kadar büyük değilse boşa kullanmış olursunuz. | Aynı boyut tavalara sahipseniz. İçeriği gözle kontrol etmek istediğinizde. |
Ben evimde kapağı kırılan tavada en çok düz tabak çözümünü tercih ediyorum. Basit ve etkili. Tabağı tavanın tam üzerine oturtup, hafifçe bastırıyorum. Yemeğin pişişini kontrol etmek istediğimde tabağı kaldırıyorum. Çok sıcak olduğu için eldive kullanıyorum.
Kızartma yapacağım zaman ise alüminyum folyo kullanıyorum. Folio gevşek tutuyorum, çok sıkı yapıştırmıyorum. Böylece gerektiğinde buharın bir kısmı kaçabiliyor ama çoğu kalıyor.
Islak bez ise çok dikkatli kullanıyorum ve sadece düşük ateşte. Bir kez bez yolmaya başladığında, yeni bir bez almak gerekiyor.
Seçim, pişireceğiniz yemeğin türüne bağlıdır:
Kapağın kırılması, tavayı atmak için neden değil. Elinizde olan bu seçeneklerden birisini kullanan binlerce insan var. Elbette, yeni bir kapak almak en ideal çözüm, ama bu zamana kadar hiç kapağa sahip olmayan tavalar da var. Tavan kalitesi kapağından çok daha önemli—özellikle taban kalınlığı ve ısı dağılımı gibi faktörlere odaklanmanız daha faydalı olabilir.
Kısa vadede alternatifler çalışır. Uzun vadede ise, tavaya uygun bir yeni kapak almak, belki silikon kapak veya cam kapaktan farklı bir malzeme seçmek, daha iyi bir sonuç verebilir.