Yeni bir tava aldığımda, hemen kullanmaya başlayabilir miyim diye soran birçok insanla konuştuğum oldu. Cevap ürün türüne göre değişiyor, ama bazı tavalar tavlama gerektiriyor. Ben de kendi mutfağımda farklı yöntemleri deneyerek hangi tava tavlama ev yönteminin gerçekten etkili olduğunu anlamaya çalıştım. Bu deneyimlerimi sizinle paylaşmak istiyorum.
Tavlamayı basitçe şöyle açıklayabilirim: tavan yüzeyine koruyucu bir katman oluşturmak. Özellikle döküm demir ve karbon çelik tavalar tavlanmaz durumda çok yapışkan davranır. Tavlama işlemi ile yüzeyde doğal bir kaplamanın oluşması sağlanır. Bu katman zamanla pişirme sırasında gelişir, ama başlangıç için bir temel atmak gerekir.
Granit veya seramik kaplamalı tavalar gibi yüzey kaplaması olanlar tavlama gerektirmez. Teflon tavalar da fabrikada hazırlanmış durumda gelir. Ama eğer doğal malzeme tavalardan birini satın aldıysanız, tavlama yapmadan pişirmeye başlamanızı tavsiye etmem.
| Yöntem | Hazırlık Süresi | Kullanılan Malzeme | Etkililik | Kolaylık |
|---|---|---|---|---|
| Tuz ve Kağıt Yöntemi | 10-15 dakika | Kaya tuzu, kağıt havlu | Orta | Çok kolay |
| Ocakta Yağ Yöntemi | 20-30 dakika | Yüksek ısı taşıyan yağ | İyi | Kolay |
| Fırında Tavlama | 45-60 dakika | Yüksek ısı taşıyan yağ | Çok iyi | Orta |
| Tekrarlı Katmanlar Yöntemi | 2-3 saat (birden fazla gün) | Yağ, termal şok dikkatine | Mükemmel | Sabır gerektiriyor |
En basit ve hızlı yöntem budur. Tavayı yanına kaya tuzu döküyorum, ardından kağıt havlu ile sürüyorum. Bu, tavan yüzeyini temizler ve ilk defa kullanılmak üzere hazırlar. Daha sonra hafif yağlayıp ocakta ısıtabilirim. Ama dürüst olmam gerekirse, bu sadece ön hazırlık gibi düşünüyorum. Gerçek tavlamayı başka yöntemler sağlıyor.
Bu yöntemi benim en çok yaptığım. Tavayı temiz tuttuktan sonra yüksek ısı noktasında yanıp karamelleşen bir yağ (örneğin ayçiçeği yağı) ile ince bir tabaka oluşturuyorum. Ateşi orta-yüksek tutarak tavayı ısıtıyorum, ta ki hafif duman çıkıncaya kadar. Sonra biraz soğumaya bırakıyorum. Hızlı, pratik ve ev ortamında rahatça yapılabiliyor. Fakat fırın yöntemi kadar derinlemesine bir tavlama sağlamıyor.
Daha kaliteli bir sonuç istediğimde fırını kullanıyorum. 200 derece civarında fırını önceden ısıtıyor, tavayı içerisine koyup yağlaması gerektiğinde çıkarıyorum. Sonra tekrar yapıştırılan kağıt havlu ile mümkün olduğunca ince bir yağ tabakası bırakıyorum. Bu işlemi birkaç kez tekrarlıyor, her seferinde kağıt havlu ile fazlalığını alıyorum. Fırında 45 dakika civarında bekletiyorum. Sonuç çok daha etkili oluyor.
Bunu sabırlı insanlara tavsiye ediyorum. Her gün bir-iki kez tavayı hafif yağlamak, ocakta ısıtmak ve soğumaya bırakmak. Bir hafta boyunca bunu yaparsanız, çok sağlam bir tavlama katmanı oluşuyor. Ek çaba gerektiriyor ama sonuç uzun ömürlü ve güvenilir. Özellikle kaliteli döküm demir tavalar için bu yöntemi tercih ediyorum.
Zamanım kısıtsa ocakta yağ yöntemi kullanıyorum. Çünkü pratik ve yeterince etkili. Eğer sadece tavan yüzeyini temizleyip hazırlamak istiyorsam tuz yöntemi yeterli oluyor. Ama yeni satın aldığım ve uzun yıllar kullanacağım bir tavayla ilgili ciddiyim ise fırında tavlama veya tekrarlı yöntemi uyguluyorum. Kalitesi arttıkça yatırım yapıyorsam, sağlam bir başlangıç hakkını veriyorum.
Tavlamadan sonra dikkat etmeniz gereken bir diğer konu, yanlış temizleme yöntemleridir. Tavayı deterjanla ısı altında ovmek tavlama katmanınızı yok edebilir. Sadece sıcak su ve yumuşak bir bez kullanınız. Tavınız zamanla iyileşecektir.
Sonuç olarak, ben yeni bir döküm demir tava aldığımda fırında tavlama yöntemiyle başlıyorum. Bana verdiği rahat ve sonrası az bakımla gelen yaşam kalitesi buna değer. Ilk tavlama işleminin ardından, düzenli kullanımla tavlamam güçlenmeye devam ediyor. Her pişirme sırasında biraz daha geliştirilen bu doğal kaplamanın bakımı yapıyor oluyorum.