Yeni bir tava aldığımda, ilk kez ocağa koymadan önce neler yapması gerektiğini merak etmiştim. Özellikle tavalar için yapılan ilk hazırlık (seasoning/ön işlem) konusunda çok farklı tavsiyeler duydum. Hangisinin doğru olduğunu anlamak için geniş bir araştırma yaptım ve deneyim kazandım. Artık bu konuda sık sorulan soruların cevaplarını siz de öğrenmek istiyorsanız, bu rehberim size yardımcı olacaktır.
Hayır, bu tavaya bağlı. Kesinlikle her tava türü aynı hazırlığa ihtiyaç duymaz. Örneğin döküm demir tavalar ve döküm çelik wok tavalarda ilk tavlama işlemi yapmanız gerekir. Bu işlem tavayı yağlandırır ve ileriki zamanda yapışkanlığı azaltır. Bunun yerine, seramik kaplamalı tavalar veya teflon tavalar genellikle fabrikada kaplamalarıyla hazırlanmış şekilde gelir ve ek hazırlık istenmez. Paslanmaz çelik tavalarda ise sadece temizleme yeterlidir.
Yani satın aldığınız tavayı incelemek ve üzerine yapıştırılan etiketi dikkatlice okumak çok önemlidir. Üreticinin talimatları her zaman sizin en iyi rehberiniz olur.
Döküm demir veya çelik bir tava aldığımızda, ilk olarak sıcak su ve deterjanla temizlememiz gerekir. Ardından tamamen kurutmalıyız. Önemli olan noktada başlıyor: tava yüzeyine ince bir yağ tabakası sürüyoruz. Kanola yağı, zeytinyağı veya tereyağını kullanabilirsiniz – tamamen kişisel tercih. Yağı biraz ısıtılmış tavaya sürüp, fazlası kağıt havlu ile silebilirsiniz.
Sonrasında tavayı 150-200°C sıcaklıkta fırına koyuyoruz. Evet, fırınına koymak gerekir – sadece ocakta yapılamaz. Yaklaşık 30-40 dakika böyle tutup çıkarıyorum ve tamamen soğumaya bırakıyorum. Bu işlemi 3-5 kez tekrarlamak, tavaya güvenilir bir kaplaşma sağlar. Türk mutfağında döküm tavalara çok iyi bakıldığından, bu ilk hazırlık daha sonraki yıllara yayılan bir investmandır.
Bu kaplamalar zaten koruyucu bir yüzey olduğundan, aşırı bir "tavlama" işlemine gerek yoktur. Ancak ilk kez kullanmadan, tıpkı diğer tavalar gibi, sıcak su ve biraz deterjanla temizleyip kurulamanız tavsiye edilir. Fabrika kalıntılarından kurtulmak için bu adım faydalıdır.
Bazı ürünlerde üretici, ilk kullanımdan önce tavayı yağlayın tavsiyesi verebilir. Eğer böyle bir not varsa, tek bir kez ince yağ tabakası sürüp fazlasını silebilirsiniz. Ancak daha sonra yoğun tavlamaya gerek yoktur.
| Yağ Türü | Smoke Point (Yanma Noktası) | Döküm Tavalar İçin | Seramik/Teflon İçin |
|---|---|---|---|
| Kanola Yağı | 200°C | Uygun | Uygun |
| Zeytinyağı | 160°C | Daha Az Tercih | Uygun |
| Ayçiçeği Yağı | 225°C | İdeal | Uygun |
| Tereyağı | 150°C | Uygun | Uygun |
Yanma noktası yüksek olan yağlar tercih edilir çünkü fırında yüksek sıcaklıklara maruz kalınır. Ayçiçeği yağı bu nedenle en iyi seçimdir, ancak elinizdeki herhangi bir yağ da işinizi görebilir.
Bu, tavaya bağlıdır. Döküm tavalarda, yukarıda bahsettiğim gibi, 150-200°C arası yeterlidir. Çok yüksek sıcaklıklar gereksiz ve hatta yağın aşırı yanmasına sebep olabilir. Düşük sıcaklıklar ise tavlama işlemini eksik kılabilir.
Eğer fırının sıcaklığını tam kontrol etmek istiyorsanız, bir fırın termometresi kullanabilirsiniz. Ancak çoğu zaman standart ayarlar (350°F veya 175°C gibi orta-yüksek ayarlar) çalışır.
Tavayı soğumaya bıraktıktan sonra, artık kullanmaya hazırsınız. Fakat ilk birkaç kullanımda biraz daha özenli davranmanız iyi olur. Çok yağlı yemeklerle başlamak, tavada kaplama gelişmesine yardım eder. Yüksek ısıda ve çok agresif temizlemekten kaçının.
Kullandıktan sonra, özellikle döküm tavalar için hafif yağlama tekrar faydalıdır. Böylece tavaya uzun ömür kazandırırsınız.
Hayır. Hiçbir tava türü (özellikle döküm) bulaşık makinesinde yıkanmamalıdır. El yıkaması her zaman daha iyidir. Sıcak su ve yumuşak bir fırça yeterlidir. Döküm tavalar için ek yağlama, seramikler için ise nazik bir temizlik gerekir.
Yeni tava ilk hazırlığı, malzemenin türüne göre değişir. Döküm tavalarınızı düzgün tavlamak, onlara uzun bir ömür verir. Kaplamalar olan tavalar için ise basit bir temizlik yeterlidir. Hangi tava satın almış olursanız olun, üretici kılavuzunu okuyun ve tavaya uygun hazırlık yapın. Bu küçük adımlar, tavalarınızın performansını ve dayanıklılığını önemli ölçüde etkiler.