Mutfakta belki de en sinir bozucu anlardan biri, tavada yapışıp kalan ve siyahlaşan yiyecek kalıntılarıyla karşılaşmaktır. Özellikle acele ettiğimizde veya ocağın ısısını yanlış ayarladığımızda, tava dibinde yanmış tabaka oluşuyor. Bu durumlarda hemen panik yapıyor ve tavayı çöpe atmak istiyoruz, halbuki doğru yöntemler kullanarak çoğu zaman tavamızı kurtarabiliriz.
Yanmış tava nasıl temizlenir sorusu, kullandığımız tava türüne ve yanışın şiddetine göre değişiklik gösterir. Teflon kaplamalı bir tavayı temizlerken döküm demir bir tavaya farklı yaklaşmamız gerekir. Benim deneyimime göre, sorunun çözüm yolu biraz sabır ve doğru malzemeleri bilmekten geçiyor.
| Yöntem | Gerekli Malzeme | Tava Türüne Uygunluk | Etkinlik | Tahliye Süresi |
|---|---|---|---|---|
| Sıcak Su ve Deterjan | Sıcak su, bulaşık deterjanı, naylon sünger | Tüm tavalar | Hafif yanmalar için | 5-10 dakika |
| Baking Soda Macunu | Baking soda, su, yumuşak bez | Tüm tavalar (özel olarak Teflon) | Orta şiddetteki yanmalar | 10-15 dakika |
| Sirke ve Baking Soda | Beyaz sirke, baking soda, sünger | Paslanmaz çelik ve granit tavalar | Çok etkili, orta-ağır yanmalar | 15-20 dakika |
| Limon ve Tuz | Limon suyu, tuz, bez | Granit ve seramik kaplamalı tavalar | Doğal çözüm, hafif-orta yanmalar | 10-15 dakika |
| Kaynatma Yöntemi | Su, biraz deterjan, tencere | Paslanmaz çelik, döküm demir | Ağır yanmalar için | 20-30 dakika |
| Ticari Temizlik Ürünü | Tavaya özgü temizlik spreyi | Üretici talimatlarına bağlı | Çok yüksek etkinlik | 5-10 dakika |
Tavada az miktarda yanmış kalıntı olduğunda ben genellikle bu yöntemi tercih ederim. Tava hala ılık olurken üzerine 3-4 kaşık baking soda döküp, 2-3 kaşık su ilave ederim. Böylece kalın bir macun oluşuyor. Bu macunu naylon sünger veya yumuşak bir bezle tavan dip tarafında yavaşça hareket ettirerek ovuyorum. Baking soda ılımız yapısıyla yanmış tabakayı iyice söktüğü için genellikle 10-15 dakika içinde sonuca varıyorum. Hele ki Teflon kaplamalı tavalar için bu mükemmel bir seçim çünkü çizilme riski minimum düzeyde kalıyor.
Yanmış tabaka daha kalın olduğunda, tavaya önce beyaz sirke döküp 2-3 dakika bekletiyorum. Daha sonra üzerine baking soda serpiyorum. Sirke ile baking soda arasında bir kimyasal reaksiyon meydana geliyor ve bu köpürtüyü sünger yardımıyla tavaya uyguluyorum. Özellikle paslanmaz çelik tavalar için bu kombinasyon harika çalışıyor. Yanmış kısım oldukça sert olsa da, bu yöntemle çoğu zaman 15-20 dakika içinde temizlenebiliyor.
Bazen de tavayı mutfak masasına koyup yarım saat görmezden gelmişiz, sonra geç fark ediyoruz. İşte böyle durumlarda ben tavayı ocağa koyduktan sonra içine su döküp, biraz deterjan ilave ederek kaynatmaya başlıyorum. Su buharlaştıkça yanmış tabaka kendi kendine yumuşamaya başlıyor. 20-30 dakikalık kaynatmanın ardından, su soğuduktan sonra süngerle ovmek yeterli oluyor. Bu yöntem özellikle döküm demir tavalarda işe yaradığını gözlemliyorum.
Eğer döküm demir tava kullanıyorsanız, asla çamaşır sodyası gibi aşırı aşındırıcı malzemeleri kullanmayın. Tavada oluşan koruyucu katmanı bozabilir. Seramik kaplamalı tavalar çok hassas oldukları için, yumuşak bezler ve doğal yöntemler tercih etmelisiniz. Granit kaplamalı tavalar ise oldukça dayanıklı olduğu için sirke-baking soda kombinasyonuna çok iyi cevap verir.
Temizledikten sonra tavayı iyice durulayıp kurulayın. Paslanmaz çelik tavalar temizliğinden sonra kuru bir bezle parlatılırsa daha güzel görünür. Döküm demir tavalarsa, ince bir yağ tabakası sürüp saklayabilirsiniz.
Tüm bu yöntemleri denemiş biri olarak söyleyebilirim ki, asıl çözüm yanmayı hiç yaşamamak. Tavan türü ne olursa olsun, uygun sıcaklıkta pişirmek ve sık sık gözlemlemek en iyi stratejidir. Tavayı seçerken taban kalınlığına dikkat etmek, ısıyı daha eşit dağıtmaya yardımcı olur.