Yeni bir tava aldığımda ilk kez ocağa koyduğumda, o belirgin kimyasal koku beni gerçekten şaşırtmıştı. Meğer bu, tavaaların üretim sürecinden ve kaplamadan kaynaklanıyor. Özellikle antiadhezyif kaplamalı tavalar bu kokuda daha belirgin. Üreticiler tavayı korumak için uygulanan yağlar, kalıptan çıkarılırken kullanılan maddeler ve kaplamadaki bileşenler, sıcaklıkla birleşince o keskin aroması yaratıyor.
Bu koku zararlı mı diye merak ettim araştırırken. İyi haber şu: tamamen zararsız. Fakat elbette yeni tavamda yemek pişirmeden önce bu aromaları gidermek istiyorum ve sizler de büyük olasılıkla isteyeceksiniz.
Denediğim ve araştırdığım üç ana yöntem var. Her birinin kendine göre avantajları ve dezavantajları, hızı ve etkinliği farklı. Hangi tavada ne kadar etkili olduğu da değişiyor.
| Yöntem | Süre | Emek | Etkinlik | Uygun Tava Tipi |
|---|---|---|---|---|
| Ocakta Kaynatma | 10-15 dk | Düşük | Orta | Tüm türler |
| Fırında Baking Soda | 30-40 dk | Düşük | Yüksek | Tüm türler |
| Tekrarlı Kaynatma | 20-30 dk | Orta | Çok Yüksek | Tüm türler |
En basit ve hızlı seçenek bu. Tavayı temiz suyla doldurup yüksek ateşte 10-15 dakika kaynatıyorum. Buhar da açık oluyor, koku da dışarı çıkıyor. Sonra soğumaya bırakıp suyu döküyorum.
Dürüst söylemek gerekirse, bu yalnız başına çoğu zaman yetersiz kalıyor. Koku biraz azalsa da tamamen gitmiyor. Hızı cazip ama etkisinin sınırlı olması, bu yöntemi başlangıç adımı olarak görmemi sağladı. Daha güçlü yöntemler var.
Bu yöntemde biraz daha aktif rol alıyorum. Tavaya bir kaç kaşık baking soda serpiştirip 175-200 derece ısıl fırında 30-40 dakika bekletiyorum. Baking soda, kokuyu tutuyor ve nötrleştiriyor.
Avantajı net: etkili ve kontrollü. Fırında olduğu için benim yapacak pek bir şeyim yok. Dezavantajı ise zaman alması ve baking soda kalıntılarını tamamen temizlemek gerekiyor. Fakat sonuç güzel oluyor.
Döküm demir tavalar için özellikle dikkatli olmam lazım; yüksek sıcaklık sorun değilse de, kaplatı tavalar için fırın sıcaklığı sınırlarını mutlaka kontrol etmeliyim.
Benim en çok yararlandığım yöntem ise bunu birkaç kez tekrarlamak. Tavayı suyla kaynatıyorum, sonra suyu boşaltıp yeniden doldurup tekrar kaynatıyorum. Bu işlemi 2-3 kez yapıyorum. Her seferde koku daha da azalıyor.
Biraz daha emek istiyor ama sonuç kesin. Zaman da bölünüyor; tüm prosedür 20-30 dakika civarında. Hiçbir ek malzemeye gerek yok, sadece su yeterli. Bu yüzden en güvenilir buldum.
Eğer tavamda seramik veya granit kaplama varsa, bu yöntem benim favorim. Kaplamaları korurken etkili sonuç veriyor.
Acele ediyorsanız ve hızlı bir çözüm istiyorsanız, ocakta kaynatma ile başlayıp baking soda yöntemiyle devam etmek iyi bir kombinasyon. Koku tamamen gitmediyse, tekrarlı kaynatmayı deneyin.
Zamanınız varsa ama en kesin sonucu istiyorsanız, doğrudan tekrarlı kaynatmaya başlayın. Basit, güvenli ve her tava tipi için işe yarıyor.
Yeni tava seçerken bu koku sorunu da aklınızda tutsanız da, tüm tavalar bu sorunu yaşar. Endişelenecek bir konu değil, çözümü de çok basit. Bir-iki saat içinde tavayı tamamen kullanıma hazır hale getirebilirsiniz.
Koku temizleme işi bittikten sonra, tavamı biraz yağ sürüp kurulayarak saklıyorum. Bu, kaplamasını korumaya yardımcı oluyor. Seramik kaplamalı tavalar için başka bir bakım süreci, döküm demir tavalar için başka bir approach gerekiyor—her tava tipi kendi gereksinimleri var.
Yeni tava kokusu artık benim için endişe kaynağı değil. Bildiğim basit adımlarla çözüyorum ve sonrasında yıllarca kullanabileceğim bir tava elde ediyorum.