Mutfağımızda yer sıkıntısı çektiğimiz için, ya da mevsimlik kullanıma göre bazı tavalarımızı aylar boyunca dolaba kaldırıyoruz. İşte tam bu noktada karşımıza çıkan soru: Uzun süreli depolanan tava nasıl hazırlanmalı ve saklanmalı? Çünkü doğru saklanmayan bir tava, çıkardığınız zaman artık kullanılamaz hale gelebiliyor.
Tavalar depolandığı süre içinde nemle, oksidasyon ile, hatta aşınma ve hasar riskleriyle karşı karşıya gelir. Malzemesine göre bu riskler farklılaşır. Paslanmaz çelik, granit kaplamalı, teflon kaplamalı, döküm demir ve seramik tavalar her biri kendi şartlarını talep eder. Yanlış depolama, onları çalışamaz hale getirebilir veya sağlığımız açısından sorun yaratabilir.
Evinizdeki tavalarınızı ne kadar süre saklayacaksanız, önce malzemesini bilmelisiniz. Her malzemenin kendi ihtiyaçları var:
| Tava Türü | Ana Risk | Depolama Yöntemi | Hazırlık Adımları |
|---|---|---|---|
| Paslanmaz Çelik Tava | Lekelenme, parmak izi | Kuru, serin yer | Fındıkçı yağı ile parlat, kurutma kağıdına sar |
| Granit/Döküm Kaplamalı Tava | Kaplamada çatlak, neme duyarlılık | Hava akışı iyi, ılık yer | Sert malzeme ile temizle, soğuk yağ kat |
| Teflon Kaplamalı Tava | Kaplamada hasar, kolay çizilme | Koruma içinde, diğer tavalardan ayrı | Tüm teflon tavalarını bir kesede sakla |
| Döküm Demir Tava | Pas tutma | Kuru, pas önleyici ortam | Tavlama yap, yağ kat, kağıda sar |
| Seramik Kaplamalı Tava | Nemle kaplamanın kaldırılması | Nem kontrolü sağlanan yer | Hafif yağ ile kat, kurutma kağıdıyla sar |
Tavayı ilk kez saklarken, onu tamamen temizlemek ve kurutmak şart. Ben her zaman tavaları sıcak su ve yumuşak bezle yıkayıp, hemen bir bezle kurularım. Hiçbir rutubet kalmaması önemli. Eğer çok yağlı bir tavasıysa, biraz aşındırıcı olmayan deterjanla bile yıkayabilirsiniz. Sonra birkaç dakika güneşte veya havadar yerde kurumaya bırakın.
Granit, döküm, seramik kaplamalı tavalarınızı saklamadan önce, ben hafif bir yağ tabakası uygularım. Zeytinyağı ya da nötr bir yemek yağı kullanabilirsıniz. Bunu yaparken şunu söyleyebilirim: daha fazla yağ daha iyi değildir. Tereyağlı kağıt ile hafifçe silin ve ovun. Bu, nemden koruma sağlar.
Tavalarınızı birbirine yığmayın. Özellikle kaplamalı tavalar çizilirse işi biter. Her tavanın etrafını iki kat kurutma kağıdıyla sarın. Bundan sonra, teflon kaplamalı tavalarınızı ayrı bir kutuya yerleştirin. Döküm demir tavalarınızı başka bir alana koyun. Paslanmaz çelik tavalar biraz daha dayanıklı olsa da, yine de koruma kağıdı ile sarılmalıdır.
Tavalarınızı nemi yüksek yerlere koymayın. Mutfak depo, ıslak otobüs, bodrum katı kötü seçimlerdir. Ideal depo alanı, kuru, serin ve hava akışı olan bir yerdedir. Evinizde böyle bir yer varsa, orayı seçin. Nem kontrol cihazı kullanmak bile faydalı olabilir.
Döküm demir tavalarınız varsa, bunlar uzun süre depolamaya en hassas olanlarıdır. Pas tutabilir ve çok kolay bozulur. Benim yöntemi şu: Tavayı iyice kurutın, üzerine hafif yağ tabakası uygulayın ve fırında 15 dakika 120 derece ısıda bekletin. Bu, yağı emilettir. Sonra iyice soğuduktan sonra kağıda sarıp saklayın. Hatta belki iki ayda bir kontrolünü yapın. Paslandığını görürseniz, hemen temizleyip yeniden tavlayın.
Depodan çıkardığınız tavayı hemen kullanmayın. Önce onu iyice temizleyin ve incelemesini yapın. Kaplaması sağlam mı, deformasyon var mı, pas var mı? Eğer pas tutmuşsa, paslanmaz çelik tavalar için özel temizlik ürünleri kullanabilirsiniz. Döküm demirse, çelik süngeriyle ovun ve yeniden tavlayın. Kaplamada ciddi hasar görülmüş bir tavanın kullanılması sağlığınız açısından riskli olabilir.
Evde uzun süreli depolanan tava, doğru hazırlık ve ortam şartlarıyla yıllar sonra bile kullanılabilir durumda kalabilir. Temel kural ise şu: temizle, kur, koru, ayır ve sakin bir yerde beklet. Her tava türü biraz farklı dikkat ister, ama bu adımları takip ettiğinizde, mutfağınıza geri getirdiğinizde tavalarınız sizi hayal kırıklığına uğratmaz.